ขายฝากบ้านคือการโอนบ้านพร้อมที่ดินให้นายทุนที่สำนักงานที่ดิน โดยมีสิทธิซื้อคืนภายในเวลาที่ตกลงกัน เจ้าของได้เงินก้อนวันจดทะเบียน วงเงินขึ้นกับผลประเมิน บางเคสถึง 60% ของราคาตลาด และถ้าเป็นบ้านที่อยู่อาศัย กฎหมายให้อยู่ต่อได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าเช่า ส่วนดอกเบี้ยคิดได้ไม่เกิน 15% ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด
บทนี้เล่าผ่าน คุณเอ เจ้าของทาวน์เฮาส์ที่ต้องใช้เงินก้อน กับ คุณเก้า นายทุนผู้รับซื้อฝาก ตั้งแต่วันประเมินจนถึงวันไถ่บ้านคืน
ขายฝากบ้านคืออะไร ต่างจากขายบ้านทั่วไปตรงไหน
ขายฝากเป็นสัญญาซื้อขายจริงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 491 ชื่อในโฉนดเปลี่ยนเป็นของผู้ซื้อฝากตั้งแต่วันจดทะเบียน แต่ผู้ขายฝากมีสิทธิไถ่คืนภายในกำหนด ถ้าอยากเข้าใจภาพรวมก่อน อ่านเรื่องขายฝากคืออะไร ต่างจากจำนองอย่างไร
สิ่งที่ทำให้ขายฝากบ้านต่างจากทรัพย์อื่นคือ บ้านที่เจ้าของอยู่อาศัยเองได้รับความคุ้มครองจาก พ.ร.บ.คุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 เต็มที่ เมื่อผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา เช่น อยู่บ้านต่อได้ ได้รับหนังสือแจ้งก่อนครบกำหนด และไถ่ก่อนกำหนดได้ ส่วนที่ดินเปล่าจะดูทำเลและหน้ากว้างติดถนนเป็นหลัก (อ่านต่อ: ขายฝากที่ดินคืออะไร ที่ดินแบบไหนทำได้) และคอนโดต้องมีหนังสือปลอดหนี้ค่าส่วนกลาง (อ่านต่อ: ขายฝากคอนโดได้ไหม ต้องเตรียมอะไร)
บ้านแบบไหนขายฝากได้ และแบบไหนต้องคุยก่อน
บ้านที่นายทุนรับบ่อยคือบ้านเดี่ยว บ้านแฝด ทาวน์เฮาส์ และอาคารพาณิชย์ที่มีโฉนด (น.ส.4 จ) หรือ น.ส.3 ก ชื่อเจ้าของตรงกับคนที่มาทำสัญญา นายทุนจะดูทำเล ถนนหน้าบ้าน สภาพตัวบ้าน และขายต่อง่ายแค่ไหน
| สถานะบ้าน | ขายฝากได้ไหม | สิ่งที่ต้องเตรียม |
|---|---|---|
| บ้านปลอดหนี้ ชื่อเราคนเดียว | ได้ ง่ายที่สุด | โฉนดตัวจริง บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน |
| บ้านยังผ่อนธนาคาร | ได้ โดยให้นายทุนปิดหนี้ธนาคารในวันเดียวกัน | ยอดปิดหนี้จากธนาคาร และนัดธนาคารมาไถ่ถอนจำนองที่สำนักงานที่ดิน |
| โฉนดมีชื่อหลายคน หรือเป็นสินสมรส | ได้ ถ้าทุกคนยินยอม | ทุกคนในโฉนดมาเซ็น หรือหนังสือยินยอมคู่สมรส |
| บ้านมีผู้เช่าอยู่ | ได้ ต้องตกลงเรื่องค่าเช่าให้ชัด | สัญญาเช่าเดิม |
บ้านที่ยังติดหนี้ธนาคารเป็นเคสที่เจอบ่อยที่สุด ดูขั้นตอนปิดหนี้เดิมได้ที่ บ้านยังติดธนาคาร ขายฝากได้ไหม ต้องปิดหนี้เดิมอย่างไร ส่วนบ้านที่ปล่อยเช่าอยู่ อ่านเรื่องบ้านมีผู้เช่าอยู่ ขายฝากได้ไหม และค่าเช่าจะเป็นของใคร
บ้านที่ปลูกบนที่ดินเกษตรกรรม นายทุนส่วนใหญ่ไม่รับ แต่บางแปลงยังมีทางไป ให้ทักมาปรึกษาก่อนที่ LINE @homeday ส่วนบ้านบนที่ดิน ส.ป.ก. หรือ ภ.บ.ท.5 ขายฝากไม่ได้ เพราะเอกสารเหล่านี้โอนกรรมสิทธิ์ไม่ได้ ถ้ามีที่ดิน ส.ป.ก. ทักมาปรึกษาก่อนว่ามีทางเลือกอะไรบ้าง
ขายฝากบ้านได้เงินกี่เปอร์เซ็นต์
ไม่มีตัวเลขตายตัว วงเงินขายฝากบ้านขึ้นกับผลประเมิน บางเคสถึง 60% ของราคาตลาด บ้านติดถนนใหญ่ ใกล้รถไฟฟ้า หรืออยู่ในหมู่บ้านที่ซื้อขายกันคล่องจะได้วงเงินดีกว่าบ้านในซอยลึกหรือบ้านที่ต้องซ่อมมาก วิธีรู้ตัวเลขจริงเร็วที่สุดคือส่งรูปโฉนด ที่ตั้ง และรูปบ้านมาประเมินก่อน (อ่านต่อ: จะรู้ได้อย่างไรว่าวงเงินขายฝากเหมาะกับทรัพย์ของเรา)
ตารางนี้เทียบบ้าน 2 แบบกับที่ดินเปล่าและคอนโด คิดดอกเบี้ยที่ 15% ต่อปี หรือ 1.25% ต่อเดือน
| ทรัพย์ (สมมติ) | ราคาตลาด (บาท) | ราคาขายฝาก (บาท) | ดอกเบี้ยต่อเดือน (บาท) | สินไถ่รวม 1 ปี (บาท) |
|---|---|---|---|---|
| ทาวน์เฮาส์ 2 ชั้น บางใหญ่ นนทบุรี | 2,500,000 | 1,000,000 | 12,500 | 1,150,000 |
| บ้านเดี่ยว 60 ตารางวา ลำลูกกา ปทุมธานี | 4,000,000 | 1,600,000 | 20,000 | 1,840,000 |
| ที่ดินเปล่า 200 ตารางวา ชลบุรี | 3,000,000 | 900,000 | 11,250 | 1,035,000 |
| คอนโด 35 ตร.ม. ใกล้รถไฟฟ้า | 2,200,000 | 800,000 | 10,000 | 920,000 |
*เป็นการสมมติประเมินราคาเบื้องต้นเท่านั้น
บ้านมักได้วงเงินเทียบราคาตลาดดีกว่าที่ดินเปล่า เพราะขายต่อง่ายกว่า ก่อนตกลงให้ขอดูเงินที่ได้รับจริงหลังหักค่าใช้จ่าย และยอดที่ต้องจ่ายคืนจนถึงวันไถ่
ดอกเบี้ยขายฝากบ้านคิดอย่างไร
กฎหมายเรียกดอกเบี้ยว่า "สินไถ่ส่วนเพิ่ม" มาตรา 8 ของ พ.ร.บ. 2562 กำหนดให้คิดได้ไม่เกิน 15% ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด และเงินที่จ่ายระหว่างทางนับรวมเป็นส่วนหนึ่งของสินไถ่ สูตรง่าย ๆ คือ ราคาขายฝาก × 1.25% = ดอกเบี้ยต่อเดือน เช่น ขายฝาก 1,000,000 บาท จ่ายเดือนละ 12,500 บาท
จุดที่คนพลาดบ่อยคือคิดว่าจ่ายรายเดือนแล้วเงินต้นลด ความจริงดอกเบี้ยรายเดือนไม่ตัดเงินต้น ถ้าขายฝาก 1 ล้าน วันไถ่ยังต้องจ่าย 1 ล้านเต็ม จึงต้องวางแผนว่าเงินก้อนจะมาจากไหนตั้งแต่วันแรก ดูวิธีเทียบดอกเบี้ยรายเดือนกับรายปีได้ที่ ดอกเบี้ยขายฝากกับจำนองคิดอย่างไร
ขายฝากบ้านแล้วอยู่ต่อได้ไหม ต้องจ่ายค่าเช่าหรือเปล่า
อยู่ต่อได้ มาตรา 12–13 ของ พ.ร.บ. 2562 ให้ผู้ขายฝากครอบครองและใช้ประโยชน์บ้านต่อได้ตลอดระยะเวลาไถ่ โดยไม่ต้องจ่ายค่าเช่าให้ผู้ซื้อฝาก
สิ่งที่เจ้าของยังต้องทำคือดูแลบ้านให้อยู่ในสภาพดี จ่ายค่าน้ำไฟ ค่าส่วนกลางหมู่บ้าน และภาษีที่ดินตามที่ตกลงกัน ถ้าจะต่อเติมใหญ่ควรคุยกับผู้ซื้อฝากก่อน ถ้าเจอสัญญาหรือเอกสารแนบที่เขียนว่าต้องย้ายออกหรือจ่ายค่าเช่าระหว่างสัญญา ให้ถามเจ้าหน้าที่ที่ดินก่อนเซ็น
เรื่องของคุณเอ: ขายฝากทาวน์เฮาส์ 1 ล้าน เพื่อสำรองเงินงานรับเหมา
คุณเอรับเหมาต่อเติมบ้าน เพิ่งได้งานปรับปรุงร้านค้าที่ต้องสำรองค่าวัสดุและค่าแรงประมาณ 900,000 บาท ผู้ว่าจ้างจะจ่ายงวดใหญ่หลังส่งงานในอีกราว 8 เดือน ธนาคารไม่ปล่อยกู้เพราะรายได้ไม่สม่ำเสมอ สิ่งที่คุณเอมีคือทาวน์เฮาส์ 2 ชั้นที่บางใหญ่ ปลอดหนี้ ซื้อมา 6 ปี มีชื่อในทะเบียนบ้าน ราคาตลาดราว 2.5 ล้านบาท ราคาประเมินราชการ 1,500,000 บาท
คุณเก้ามาดูบ้านแล้วเสนอราคาขายฝาก 1,000,000 บาท สัญญา 1 ปี ดอกเบี้ย 15% ต่อปี หรือเดือนละ 12,500 บาท คุณเอเลือกสัญญา 1 ปีแทน 8 เดือน เพราะเผื่อเวลาผู้ว่าจ้างจ่ายช้า และรู้ว่าไถ่ก่อนกำหนดได้
ค่าใช้จ่ายวันจดทะเบียนของคุณเอ คิดจากราคาประเมินราชการ ไม่ใช่ราคาตลาด (อ่านต่อ: ราคาประเมินที่ดินใช้คิดค่าโอนและวงเงินอย่างไร)
| รายการ | อัตรา | บ้านคุณเอ (บาท) |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนขายฝาก | 2% ของราคาประเมินราชการ | 30,000 |
| อากรแสตมป์ | 0.5% ของราคาที่สูงกว่าระหว่างราคาประเมินกับราคาขายฝาก | 7,500 |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ | 3.3% กรณีถือครองไม่ถึง 5 ปี (ถ้าเสียภาษีนี้ ไม่ต้องเสียอากร) | ไม่ต้องเสีย (ถือครอง 6 ปี) |
| ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย | คำนวณจากราคาประเมินและจำนวนปีที่ถือครอง | เจ้าหน้าที่คำนวณวันจดทะเบียน |
*เป็นการสมมติประเมินราคาเบื้องต้นเท่านั้น
ค่าใช้จ่ายชุดนี้ตกลงกันได้ว่าใครจ่าย ส่วนใหญ่ผู้ขายฝากเป็นคนจ่าย คุณเอจึงขอให้คุณเก้าสรุปเงินที่จะได้รับจริงหลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมดก่อนนัดวัน แล้วเช็กว่ายังพอค่าวัสดุ ดูรายการค่าธรรมเนียมและภาษีแบบละเอียดได้ที่ ค่าธรรมเนียมและภาษีขายฝาก
เดือนที่ 8 ผู้ว่าจ้างจ่ายเงินครบ คุณเอจ่ายดอกเบี้ยมาทุกเดือน เหลือเวลาตามสัญญาอีก 4 เดือน จึงขอไถ่ก่อนกำหนด
| ยอดไถ่เดือนที่ 8 | คำนวณ | บาท |
|---|---|---|
| เงินต้น | ราคาขายฝาก | 1,000,000 |
| ดอกเบี้ยค้าง | จ่ายครบทุกเดือนแล้ว | 0 |
| ค่าเสียโอกาส (สูงสุด) | 1,000,000 × 2% × 4 ÷ 12 | 6,667 |
| รวมสูงสุด | 1,006,667 |
*เป็นการสมมติประเมินราคาเบื้องต้นเท่านั้น
ค่าเสียโอกาสตามมาตรา 10 เรียกได้ไม่เกิน 2% ต่อปีของเวลาที่เหลือ หลายรายไม่เก็บเลย ส่วนค่าธรรมเนียมวันไถ่ถอนภายในกำหนดต่ำมาก เพราะกรมที่ดินคิดเป็นรายแปลง ไม่ได้คิดตามราคา (อ่านต่อ: ไถ่ขายฝากก่อนกำหนดได้ไหม ต้องจ่ายเงินเท่าไร)
ขั้นตอนขายฝากบ้าน 6 ขั้น และเอกสารที่ต้องใช้
- ส่งข้อมูลบ้าน สำเนาโฉนดหน้า-หลัง ที่ตั้ง รูปบ้านภายนอกและภายใน และจำนวนเงินที่ต้องการ
- นายทุนดูบ้านจริง ตรวจสภาพ ทางเข้าออก และเทียบเนื้อที่กับโฉนด
- ตกลงเงื่อนไข ราคาขายฝาก ดอกเบี้ย ระยะเวลาไถ่ จ่ายรายเดือนหรือจ่ายครั้งเดียวตอนไถ่ และใครจ่ายค่าธรรมเนียม
- จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน มาตรา 7 กำหนดให้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่ สัญญาต้องระบุราคาขายฝาก สินไถ่ และวันครบกำหนด การเซ็นกันเองแล้วฝากโฉนดไว้ไม่ใช่ขายฝากตามกฎหมาย
- รับเงินวันเดียวกัน ผ่านแคชเชียร์เช็คหรือการโอนที่ตรวจสอบได้ เก็บหลักฐานทุกรายการ
- จ่ายดอกเบี้ยและนัดไถ่ ตามที่ตกลง แล้วไปจดทะเบียนไถ่ที่สำนักงานที่ดินก่อนหรือในวันครบกำหนด
เอกสารที่ใช้วันจดทะเบียน: บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน โฉนดตัวจริง ใบสำคัญการสมรสหรือหนังสือยินยอมคู่สมรส (ถ้ามี) และใบเปลี่ยนชื่อ-สกุล (ถ้ามี) ปกติตั้งแต่ส่งข้อมูลจนรับเงินใช้เวลาไม่กี่วันถึงราว 2 สัปดาห์ ขึ้นกับคิวสำนักงานที่ดิน (อ่านต่อ: ขายฝากใช้เวลากี่วัน ตั้งแต่ส่งเอกสารจนถึงวันรับเงิน) และก่อนเซ็นในวันนัด ควรรู้ว่าต้องตรวจอะไรบ้าง (อ่านต่อ: วันจดทะเบียนขายฝากต้องตรวจอะไรก่อนเซ็น)
สิทธิของเจ้าของบ้านตาม พ.ร.บ. ขายฝาก 2562
| เรื่อง | กฎหมายกำหนดว่า | มาตรา |
|---|---|---|
| ต้องจดทะเบียน | ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน | 7–8 |
| ดอกเบี้ยสูงสุด | สินไถ่ส่วนเพิ่มไม่เกิน 15% ต่อปี | 8 |
| ระยะเวลาไถ่ | 1–10 ปี ไถ่ก่อนกำหนดได้ ค่าเสียโอกาสไม่เกิน 2% ต่อปีของเวลาที่เหลือ | 10 |
| อยู่บ้านต่อ | ครอบครองและใช้ประโยชน์ได้ ไม่ต้องจ่ายค่าเช่า | 12–13 |
| หนังสือแจ้งก่อนครบกำหนด | ผู้ซื้อฝากต้องแจ้งล่วงหน้า 3–6 เดือน ถ้าไม่แจ้ง ผู้ขายฝากได้เวลาไถ่เพิ่มอีก 6 เดือน | 17 |
| นายทุนไม่รับเงิน | วางเงินที่สำนักงานวางทรัพย์หรือสำนักงานที่ดินได้ | 18 |
อ่านคำอธิบายทีละมาตราพร้อมตัวอย่างได้ที่ กฎหมายขายฝากคุ้มครองเจ้าของบ้านเรื่องอะไร
ปัญหาที่เจอบ่อยหลังขายฝากบ้าน และทางออก
ส่งดอกเบี้ยช้า บ้านหลุดเลยไหม
ไม่หลุด การผิดนัดจ่ายรายเดือนไม่ได้ทำให้ทรัพย์หลุดทันที สิทธิไถ่ยังอยู่จนถึงวันครบกำหนดที่จดทะเบียนไว้ ผู้ซื้อฝากทวงเงินที่ค้างได้ แต่เลื่อนวันหมดสิทธิเข้ามาไม่ได้ ควรแจ้งคุณเก้าล่วงหน้าและเสนอวันจ่ายใหม่เป็นลายลักษณ์อักษร (อ่านต่อ: ขายฝากแล้วผิดข้อตกลงจะเกิดอะไรขึ้น)
ใกล้ครบกำหนดแต่เงินยังไม่พอ
สมมติผู้ว่าจ้างของคุณเอเลื่อนจ่ายไปอีก 6 เดือน และเหลืออีก 2 เดือนจะครบสัญญา คุณเอมีทางเลือกตามลำดับนี้
- ขอขยายเวลาไถ่กับคุณเก้า แล้วไปจดทะเบียนขยายเวลาก่อนครบกำหนด รวมแล้วไม่เกิน 10 ปี (อ่านต่อ: ขายฝากใกล้ครบกำหนด ขอต่อเวลาได้ไหม)
- หานายทุนรายใหม่มาไถ่แทนแล้วทำสัญญาใหม่ในวันเดียวกัน
- ขายบ้านเองก่อนครบกำหนด บ้าน 2.5 ล้าน หักสินไถ่ 1 ล้านยังเหลือเงินอีกมาก ดีกว่าปล่อยให้หลุด
ขายฝากต่างจากจำนองตรงที่พ้นกำหนดแล้วทรัพย์เป็นของผู้ซื้อฝากทันทีโดยไม่ต้องฟ้อง จึงไม่ควรรอจนวันสุดท้าย (อ่านต่อ: ขายฝากแล้วทรัพย์หลุดหมายถึงอะไร)
ไม่ได้รับหนังสือแจ้งก่อนครบกำหนด
มาตรา 17 บังคับให้ผู้ซื้อฝากส่งหนังสือแจ้งวันครบกำหนดและยอดสินไถ่ล่วงหน้า 3–6 เดือน ถ้าไม่แจ้ง คุณเอได้เวลาไถ่เพิ่มอีก 6 เดือนนับจากวันครบกำหนดเดิม จึงควรตรวจที่อยู่ในสัญญาให้ตรงกับที่อยู่จริง
มีเงินไถ่แล้ว แต่นายทุนไม่รับหรือติดต่อไม่ได้
มาตรา 18 ให้นำเงินไปวางที่สำนักงานวางทรัพย์หรือสำนักงานที่ดินภายในกำหนด ถือว่าไถ่แล้ว บ้านกลับเป็นของผู้ขายฝาก (อ่านต่อ: ผู้รับซื้อฝากไม่รับเงินหรือติดต่อไม่ได้ ต้องทำอย่างไร)
ขายฝากบ้านหรือจำนองบ้าน แบบไหนเหมาะกว่า
| ประเด็น | ขายฝากบ้าน | จำนองบ้าน |
|---|---|---|
| ชื่อในโฉนด | เปลี่ยนเป็นผู้ซื้อฝากจนกว่าจะไถ่ | ยังเป็นชื่อเจ้าของ |
| วงเงิน | ขึ้นกับผลประเมิน บางเคสถึง 60% | มักต่ำกว่าขายฝาก |
| ดอกเบี้ย | ไม่เกิน 15% ต่อปี | ไม่เกิน 15% ต่อปี |
| ค่าธรรมเนียมจดทะเบียน | 2% ของราคาประเมิน + อากรหรือภาษีธุรกิจเฉพาะ | 1% ของวงเงินจำนอง |
| ถ้าจ่ายคืนไม่ได้ | พ้นกำหนดแล้วหลุดโดยไม่ต้องฟ้อง | เจ้าหนี้ต้องฟ้องศาลและขายทอดตลาด |
ถ้าต้องการวงเงินมากและมีแผนเงินคืนชัด ขายฝากมักได้ตัวเลขที่ใช้งานได้จริงกว่า ถ้าอยากเก็บชื่อในโฉนดและวงเงินที่ได้พอใช้ ลองดูบริการรับจำนองบ้าน ประกอบ หรือเทียบความเสี่ยงสองแบบที่ จำนองกับขายฝาก แบบไหนเหมาะกับเรา
รับขายฝากบ้าน เลือกบริษัทหรือนายทุนอย่างไร
สิ่งที่ควรดูมากกว่าชื่อบริษัทคือวิธีทำงาน
- ทำสัญญาที่สำนักงานที่ดินเท่านั้น ไม่ขอให้ฝากโฉนดไว้ก่อน
- บอกดอกเบี้ยไม่เกิน 15% ต่อปี และให้ดูเงินที่ได้รับจริงหลังหักค่าใช้จ่ายก่อนนัดวัน
- ระยะเวลาไถ่ในสัญญาไม่ต่ำกว่า 1 ปี และไม่มีข้อให้ย้ายออก
- มีช่องทางติดต่อที่ตรวจสอบได้ และรับเงินไถ่ได้จริง
อ่านเช็กลิสต์ฉบับเต็มได้ที่ เช็กลิสต์ก่อนเลือกนายทุนขายฝาก และถ้าอยากรู้ว่าทีมช่วยขั้นตอนไหนบ้าง ดูขั้นตอนจำนองหรือขายฝากผ่าน Homeday
อยากรู้ว่าบ้านของคุณขายฝากได้เท่าไร? ทัก Homeday ประเมินก่อน ยังไม่ต้องตัดสินใจ
ส่งรูปโฉนด ที่ตั้ง รูปบ้าน และจำนวนเงินที่ต้องการมาที่ LINE @homeday ปรึกษาฟรี ทีมงานจะแจ้งวงเงินโดยประมาณ เงินที่ได้รับจริงหลังหักค่าใช้จ่าย และยอดที่ต้องไถ่คืน ให้เห็นครบก่อนตัดสินใจ
- รับบ้าน ทาวน์เฮาส์ คอนโด และที่ดินเปล่า ทั่วประเทศ
- ดอกเบี้ยไม่เกิน 15% ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด
- ทำสัญญากับนายทุนที่สำนักงานที่ดินเท่านั้น
- มีที่ดินเกษตรกรรมหรือที่ดิน ส.ป.ก. ทักมาปรึกษาก่อนที่ LINE @homeday

















