พ่อแม่โอนที่ดินให้ลูกที่ชอบด้วยกฎหมายแบบให้โดยเสน่หา เสียค่าธรรมเนียมโอน 0.5% และอากรแสตมป์ 0.5% ของราคาประเมินราชการ ไม่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ และไม่ต้องเสียภาษีเงินได้ถ้ามูลค่าไม่เกิน 20 ล้านบาทต่อปี ถ้าเปลี่ยนเป็นขายให้ลูก หรือโอนให้หลาน พี่น้อง ค่าใช้จ่ายจะสูงขึ้นทันที เพราะค่าธรรมเนียมกลับไปที่ 2% และภาษีคิดแบบขายปกติ
บทความนี้เล่าผ่านครอบครัวของ คุณเอ ที่พ่อแม่อยากยกบ้าน ที่ดินเปล่า และคอนโดให้ลูก ๆ ก่อนเกษียณ แล้วต่อด้วยตอนที่คุณเออยากใช้ที่ดินที่ได้รับมาเป็นทุน และไปคุยกับ คุณเก้า นายทุนผู้รับซื้อฝาก ตัวเลขทุกจุดคำนวณให้ดู เพื่อให้รู้ล่วงหน้าว่าวันไปสำนักงานที่ดินต้องเตรียมเงินเท่าไร
โอนที่ดินให้ลูก ทำได้กี่แบบ?
การเปลี่ยนชื่อในโฉนดจากพ่อแม่เป็นลูก มีทางหลัก 3 แบบ แต่ละแบบเสียค่าใช้จ่ายและมีผลทางกฎหมายต่างกัน
- ให้โดยเสน่หา คือยกให้ฟรี ไม่มีเงินตอบแทน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 521 และการให้ที่ดินต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา 525 ถ้าแค่เซ็นกระดาษกันเองในบ้าน กฎหมายถือว่าการให้ยังไม่สมบูรณ์
- ขายให้ลูก จดทะเบียนเป็นซื้อขาย มีราคาและมีการจ่ายเงินจริง เหมาะเมื่อพ่อแม่ต้องการเงินก้อน หรือลูกจะกู้ธนาคารมาซื้อ
- รอให้เป็นมรดก โอนหลังเจ้าของเสียชีวิต ผ่านพินัยกรรมหรือผู้จัดการมรดก ขั้นตอนและค่าใช้จ่ายแยกไว้ในบท โอนที่ดินมรดกต้องทำอย่างไร ใช้เอกสารอะไร
ทั้ง 3 แบบคิดค่าใช้จ่ายจากราคาประเมินราชการของกรมที่ดินเป็นหลัก ไม่ใช่ราคาที่ซื้อขายกันในตลาด ก่อนไปสำนักงานที่ดินจึงควรเช็กราคาประเมินของแปลงนั้นก่อน จะคำนวณได้ใกล้เคียงกับที่เจ้าหน้าที่เรียกเก็บ
ค่าธรรมเนียมโอนที่ดินให้ลูก เสียเท่าไร?
กรณีที่คนค้นมากที่สุด คือพ่อหรือแม่ยกให้ลูกที่ชอบด้วยกฎหมาย หมายถึงลูกที่เกิดจากพ่อแม่ที่จดทะเบียนสมรสกัน หรือพ่อจดทะเบียนรับรองบุตรแล้ว ค่าใช้จ่ายมี 4 รายการ
| รายการ | อัตรา | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนให้ | 0.5% ของราคาประเมินราชการ | อัตราลดสำหรับการให้ระหว่างบุพการีกับผู้สืบสันดาน หรือคู่สมรส (กรณีอื่น 2%) |
| อากรแสตมป์ | 0.5% ของราคาประเมินหรือราคาที่แสดง แล้วแต่ราคาใดสูงกว่า | ตามอัตราที่กรมที่ดินประกาศ |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ | ไม่ต้องเสีย | แม้พ่อแม่ถือครองไม่ถึง 5 ปี |
| ภาษีเงินได้ (ภาษีการให้) | ไม่ต้องเสียถ้าไม่เกิน 20 ล้านบาทต่อปี | ส่วนที่เกิน 20 ล้านบาท ผู้ให้เสีย 5% |
ค่าคำขอ ค่าพยาน และค่าอากรคู่ฉบับเป็นหลักสิบบาท แทบไม่มีผลกับยอดรวม ส่วนใครเป็นคนจ่าย พ่อแม่กับลูกตกลงกันเองได้
ลองคิดเป็นตัวเลขกับทรัพย์ 3 แบบของพ่อแม่คุณเอ
| ทรัพย์ | ราคาประเมินราชการ (บาท) | ค่าธรรมเนียม 0.5% (บาท) | อากรแสตมป์ 0.5% (บาท) | รวม (บาท) |
|---|---|---|---|---|
| บ้านเดี่ยว 60 ตร.ว. นนทบุรี (ให้คุณเอ) | 2,400,000 | 12,000 | 12,000 | 24,000 |
| ที่ดินเปล่า 100 ตร.ว. ปทุมธานี (ให้คุณเอ) | 1,200,000 | 6,000 | 6,000 | 12,000 |
| คอนโด 32 ตร.ม. ใกล้รถไฟฟ้า (ให้น้องสาวคุณเอ) | 1,600,000 | 8,000 | 8,000 | 16,000 |
*เป็นการสมมติประเมินราคาเบื้องต้นเท่านั้น
ทรัพย์ทั้ง 3 รายการรวมกันเสียประมาณ 52,000 บาท ภาษีเงินได้เป็นศูนย์ เพราะมูลค่ารวมที่ลูกแต่ละคนได้รับในปีนั้นไม่ถึง 20 ล้านบาท ถ้าอยากเทียบกับกรณีซื้อขายทั่วไป ดูตารางเต็มได้ที่ ค่าโอนที่ดินกรณีซื้อขาย ใครจ่ายอะไรบ้าง
โอนที่ดินให้ลูกเสียภาษีไหม ถ้าที่ดินแพงเกิน 20 ล้าน?
ภาษีที่หลายคนกังวลคือ "ภาษีการให้" ซึ่งก็คือภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับการยกอสังหาริมทรัพย์ให้กัน กรมสรรพากรยกเว้นให้กรณีพ่อแม่ยกให้ลูกชอบด้วยกฎหมาย ในส่วนที่ไม่เกิน 20 ล้านบาทต่อปีภาษี ส่วนที่เกินเสีย 5% และคิดจากราคาประเมินราชการ
ตัวอย่างของกรมสรรพากรเอง คือพ่อยกที่ดินราคาประเมิน 22 ล้านบาทให้ลูก ส่วนที่เกินคือ 2 ล้านบาท พ่อเสียภาษี 100,000 บาท สำหรับครอบครัวที่มีที่ดินหลายแปลงราคาสูง วิธีที่ใช้กันคือทยอยโอนคนละปี หรือแบ่งให้ลูกหลายคน เพื่อให้แต่ละคนแต่ละปีไม่เกินเพดาน
การโอนที่ดินให้หลาน และโอนที่ดินให้พี่น้อง เสียเท่าไร?
ทันทีที่ผู้รับไม่ใช่ลูกชอบด้วยกฎหมาย สิทธิยกเว้นภาษีส่วนใหญ่จะหายไป ภาพรวมเป็นแบบนี้
| ผู้รับ | ค่าธรรมเนียม | ภาษีธุรกิจเฉพาะ / อากร | ภาษีเงินได้ของผู้ให้ |
|---|---|---|---|
| ลูกชอบด้วยกฎหมาย | 0.5% | ไม่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะ / อากร 0.5% | ยกเว้นถึง 20 ล้านบาทต่อปี |
| ลูกที่พ่อยังไม่จดรับรอง / ปู่ย่าตายายให้หลาน | 0.5% | 3.3% ถ้าถือครองไม่ถึง 5 ปี มิฉะนั้นอากร 0.5% | คิดเหมือนการขาย |
| พี่ให้น้อง ลุงป้าให้หลาน คู่ชีวิตที่ไม่จดทะเบียน | 2% | 3.3% ถ้าถือครองไม่ถึง 5 ปี มิฉะนั้นอากร 0.5% | คิดเหมือนการขาย |
หลานที่รับจากปู่ย่าตายายยังได้ค่าธรรมเนียม 0.5% เพราะกฎหมายนับเป็นผู้สืบสันดาน แต่ภาษีเงินได้ต้องคิดแบบขาย คือเอาราคาประเมิน หักค่าใช้จ่ายตามจำนวนปีที่ผู้ให้ถือครอง หารด้วยจำนวนปี แล้วคิดอัตราก้าวหน้า ส่วนการให้ระหว่างพี่น้อง ฝั่งผู้รับยังต้องดูภาษีการรับให้อีกชั้น คือถ้ามูลค่าเกิน 10 ล้านบาทต่อปี เสีย 5% ของส่วนที่เกิน
เรื่องที่พบบ่อยคือพ่อแม่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส ลูกจึงเป็นลูกนอกสมรสในทางกฎหมายฝั่งพ่อ ถ้าพ่อจะโอนให้ ควรจดทะเบียนรับรองบุตรให้เรียบร้อยก่อน จะได้สิทธิแบบลูกชอบด้วยกฎหมาย ส่วนแม่นั้นลูกเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของแม่เสมอ
โอนให้ลูกกับขายให้ลูกต่างกันยังไง แบบไหนดีกว่า?
สมมติพ่อแม่คุณเอซื้อบ้านเดี่ยวหลังเดิมมา 8 ปี มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ราคาประเมินราชการ 2,400,000 บาท ถ้าเลือก 2 ทาง ค่าใช้จ่ายวันจดทะเบียนต่างกันแบบนี้
| รายการ | ให้โดยเสน่หา (บาท) | ขายให้ลูก 2,400,000 บาท (บาท) |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมโอน | 12,000 (0.5%) | 48,000 (2%) |
| อากรแสตมป์ / ภาษีธุรกิจเฉพาะ | 12,000 | 12,000 (ถือครองเกิน 5 ปี เสียอากร 0.5%) |
| ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย | 0 | ประมาณ 60,000 |
| รวม | 24,000 | ประมาณ 120,000 |
*เป็นการสมมติประเมินราคาเบื้องต้นเท่านั้น
ภาษีเงินได้ฝั่งขายคำนวณแบบนี้ ราคาประเมิน 2,400,000 บาท หักค่าใช้จ่าย 50% (ถือครอง 8 ปีขึ้นไป) เหลือ 1,200,000 บาท หาร 8 ปี ได้ปีละ 150,000 บาท คิดภาษีขั้นแรก 5% เท่ากับ 7,500 บาท คูณกลับ 8 ปี ได้ 60,000 บาท เจ้าหน้าที่จะคำนวณยอดจริงให้อีกครั้งวันจดทะเบียน
ช่วงนี้ยังมีมาตรการลดค่าจดทะเบียนโอนเหลือ 0.01% สำหรับการซื้อขายบ้านหรือห้องชุดที่ราคาซื้อขายและราคาประเมินไม่เกิน 7 ล้านบาท ประกาศล่าสุดขยายถึง 30 มิถุนายน 2570 ถ้าบ้านเข้าเงื่อนไข ค่าธรรมเนียมฝั่งขายจะลดลงมาก แต่ภาษีเงินได้และอากรยังต้องจ่ายตามปกติ และมาตรการนี้ไม่ใช้กับที่ดินเปล่า
ตัวเลขชนะชัดว่าให้โดยเสน่หาถูกกว่า แต่การขายมีข้อดีที่ตัวเลขไม่บอก
- พ่อแม่ได้เงินจริง เช่น ลูกกู้ธนาคารมาซื้อ พ่อแม่ได้เงินก้อนไว้ใช้ยามเกษียณ
- ลูกถือกรรมสิทธิ์มั่นคงกว่า การซื้อขายถูกเรียกคืนเพราะเหตุเนรคุณไม่ได้ ต่างจากการให้
- พี่น้องคนอื่นโต้แย้งยากกว่า เพราะมีการจ่ายเงินตามราคาจริง
สิ่งที่ไม่ควรทำคือจดเป็นซื้อขายแต่ไม่ได้จ่ายเงินจริง หรือแจ้งราคาต่ำเพื่อลดภาษี เพราะเจ้าหน้าที่คิดจากราคาประเมินอยู่แล้ว และอาจเป็นปัญหาเรื่องการแจ้งข้อความเท็จภายหลัง
โอนที่ดินโดยเสน่หาแล้ว เรียกคืนได้ไหม?
โดยหลักการให้ที่สมบูรณ์แล้วเรียกคืนไม่ได้ ยกเว้นผู้รับประพฤติเนรคุณตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 531 ซึ่งมี 3 กรณี
- ประทุษร้ายผู้ให้เป็นความผิดอาญาร้ายแรง
- หมิ่นประมาทหรือทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียงอย่างร้ายแรง
- บอกปัดไม่ให้สิ่งจำเป็นเลี้ยงชีพ ทั้งที่ผู้ให้ยากไร้และผู้รับยังพอให้ได้
สิทธินี้ต้องใช้ภายใน 6 เดือนนับแต่ผู้ให้รู้เหตุ และไม่เกิน 10 ปีนับแต่เหตุเกิด (มาตรา 533) ส่วนการให้ที่มีค่าภาระติดพัน การให้ตามหน้าที่ธรรมจรรยา หรือการให้ในการสมรส ถอนคืนเพราะเนรคุณไม่ได้ (มาตรา 535) และถ้าลูกขายต่อให้คนอื่นที่ซื้อโดยสุจริตไปแล้ว การตามคืนจะยากขึ้นมาก
ด้วยเหตุนี้ พ่อแม่หลายบ้านเลือกจดสิทธิเก็บกินไว้ในวันเดียวกับที่โอน ชื่อในโฉนดเป็นของลูก แต่พ่อแม่ยังอยู่อาศัยและเก็บค่าเช่าได้ตลอดชีวิต (มาตรา 1417) ลูกจะขายหรือนำไปขอเงินก็ทำได้ แต่สิทธิเก็บกินติดไปกับที่ดิน ผู้ซื้อหรือนายทุนจึงต้องยอมรับเงื่อนไขนี้ด้วย
เอกสารโอนที่ดินให้ลูก และขั้นตอนที่สำนักงานที่ดิน
เตรียมเอกสารต่อไปนี้ให้ครบ ไปที่สำนักงานที่ดินที่ที่ดินตั้งอยู่ หรือจองคิวล่วงหน้าผ่านระบบ e-QLands ของกรมที่ดิน
- โฉนดตัวจริง หรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
- บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของพ่อแม่และลูก
- ทะเบียนสมรสของพ่อแม่ หรือหลักฐานการจดรับรองบุตร และสูติบัตรของลูก เพื่อใช้สิทธิค่าธรรมเนียมและภาษีแบบลูกชอบด้วยกฎหมาย
- หนังสือยินยอมของคู่สมรส ถ้าที่ดินเป็นสินสมรสแต่มีชื่อพ่อหรือแม่คนเดียว
- คอนโดต้องมีหนังสือปลอดหนี้ค่าส่วนกลางจากนิติบุคคลอาคารชุด
ถ้าพ่อแม่อายุมากหรืออยู่ต่างจังหวัด เดินทางไม่สะดวก ใช้หนังสือมอบอำนาจที่ดิน (ท.ด.21) ให้ลูกหรือญาติไปดำเนินการแทนได้ รายการเอกสารแยกตามกรณีอยู่ในบท เอกสารโอนที่ดินต้องใช้อะไรบ้าง
วันจดทะเบียนใช้เวลาประมาณครึ่งวันถึงหนึ่งวัน ยื่นคำขอ เจ้าหน้าที่ตรวจเอกสาร ประเมินค่าธรรมเนียมและภาษี จ่ายเงินที่ช่องการเงิน แล้วรับโฉนดที่สลักหลังชื่อลูกกลับบ้านได้เลย หลังจากนั้นลูกจะเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างแทนพ่อแม่ ถ้าบ้านหลังนั้นไม่ใช่บ้านหลังหลักที่ลูกมีชื่อในทะเบียนบ้าน อัตราภาษีอาจเปลี่ยน ควรเช็กก่อนโอน
ถ้าพ่อแม่จะยกที่ดินแปลงเดียวให้ลูกหลายคน จะโอนเป็นกรรมสิทธิ์รวมก็ได้ แต่ภายหลังถ้าคนใดอยากนำไปทำนิติกรรม เรื่องจะซับซ้อนขึ้น (อ่านต่อ: โฉนดมีชื่อหลายคน ขายฝากได้ไหม ต้องให้ใครยินยอม) หลายบ้านจึงเลือกแบ่งแยกโฉนดเป็นรายแปลงก่อนโอน
ที่ดินติดจำนองหรือติดขายฝาก โอนให้ลูกได้ไหม?
ที่ดินติดจำนอง กฎหมายไม่ได้ห้ามโอน แต่จำนองติดไปกับที่ดิน ผู้รับจำนองยังบังคับชำระหนี้จากที่ดินแปลงนั้นได้แม้เปลี่ยนเจ้าของแล้ว (มาตรา 702 วรรคสอง) ในทางปฏิบัติธนาคารมักให้ปิดหนี้ก่อน หรือให้ลูกเข้ารับภาระหนี้ต่อ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจำนองผูกพันอะไรบ้าง ดูพื้นฐานได้ที่ จำนองคืออะไร ต่างจากจำนำและขายฝากอย่างไร
ที่ดินติดขายฝาก ช่วงนี้ชื่อในโฉนดเป็นของนายทุนแล้ว พ่อแม่จึงยกให้ลูกไม่ได้จนกว่าจะไถ่คืน ถ้าเงินไถ่ยังไม่พอ ดูทางเลือกได้ที่ อยากไถ่โฉนดคืนจากนายทุนแต่เงินไม่พอ ทำอย่างไรได้บ้าง ไถ่เสร็จแล้วค่อยจดทะเบียนให้ในขั้นต่อไป
อีกกรณีที่พบบ่อยคือไม่ได้อยากโอน แต่ลูกอยากใช้ที่ดินของพ่อแม่เป็นทุน โฉนดยังเป็นชื่อพ่อแม่ ทางนี้มีเงื่อนไขต่างออกไป อ่านต่อที่ โฉนดที่ดินไม่ใช่ชื่อเรา จำนองหรือขายฝากได้ไหม
รับโอนที่ดินจากพ่อแม่แล้ว อยากใช้เป็นทุน ต้องรู้อะไร?
สองปีหลังรับโอน คุณเออยากขยายร้านกาแฟเป็นสาขาที่สอง ต้องใช้เงินประมาณ 8 แสนบาท ยื่นธนาคารแล้วรอนาน เพราะเพิ่งย้ายจากงานประจำมาทำร้านเอง เขาจึงเอาที่ดินเปล่าในปทุมธานีที่พ่อแม่ให้มา ไปคุยกับคุณเก้า
คุณเก้าประเมินว่าที่ดินราคาตลาดราว 2,000,000 บาท เสนอวงเงินขายฝาก 800,000 บาท ดอกเบี้ยไม่เกิน 15% ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด คิดเป็น 1.25% ต่อเดือน หรือเดือนละ 10,000 บาท ถ้าไถ่ภายใน 1 ปี สินไถ่รวม 920,000 บาท วงเงินจริงของแต่ละแปลงขึ้นกับผลประเมิน บางเคสถึง 60% ของราคาตลาด
*เป็นการสมมติประเมินราคาเบื้องต้นเท่านั้น
จุดที่คุณเอเกือบพลาด คือที่ดินที่ได้มาโดยการให้ ไม่ได้รับยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะเหมือนที่ดินมรดก ถ้าถือครองยังไม่ถึง 5 ปี และไม่ได้มีชื่อในทะเบียนบ้านบนที่ดินนั้น การขายฝากที่ดินจะต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% เทียบค่าใช้จ่ายวันจดทะเบียนกับทางจำนองได้แบบนี้ (ราคาประเมินราชการ 1,200,000 บาท)
| รายการ | ขายฝาก 800,000 บาท (บาท) | จำนอง (บาท) |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมจดทะเบียน | 24,000 (2% ของราคาประเมินราชการ) | 1% ของวงเงินจำนอง เช่น วงเงิน 600,000 = 6,000 |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ | 39,600 (3.3% ถือครองไม่ถึง 5 ปี) | ไม่มี |
| ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย | ประมาณ 30,000 (ได้มาโดยการให้ หักค่าใช้จ่าย 50%) | ไม่มี |
| รวมโดยประมาณ | 93,600 | 6,000 |
*เป็นการสมมติประเมินราคาเบื้องต้นเท่านั้น
จำนองได้วงเงินน้อยกว่าขายฝาก แต่ค่าใช้จ่ายวันจดทะเบียนต่างกันเกือบ 9 หมื่นบาท สำหรับที่ดินที่เพิ่งรับโอนมาไม่ถึง 5 ปี คุณเอจึงขอให้คุณเก้าเทียบทั้งสองทางให้ดู พร้อมขอดูเงินที่จะได้รับจริงหลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมด ก่อนตัดสินใจ รายละเอียดอัตราแต่ละรายการอยู่ในบท ค่าธรรมเนียมและภาษีขายฝาก
ถ้าเลือกขายฝาก สิทธิของคุณเอได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ. ขายฝาก 2562 ซึ่งต้องจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินและสินไถ่ส่วนเพิ่มไม่เกิน 15% ต่อปี (มาตรา 7–8) ระยะไถ่ 1–10 ปี ไถ่ก่อนกำหนดได้โดยค่าเสียโอกาสไม่เกิน 2% ต่อปีของเวลาที่เหลือ (มาตรา 10) นายทุนต้องแจ้งก่อนครบกำหนด 3–6 เดือน ถ้าไม่แจ้ง คุณเอได้เวลาไถ่เพิ่มอีก 6 เดือน (มาตรา 17) และถ้าคุณเก้าไม่ยอมรับเงิน คุณเอนำเงินไปวางที่สำนักงานวางทรัพย์หรือสำนักงานที่ดินได้ (มาตรา 18) ถ้าเป็นบ้านที่อยู่อาศัย ยังอยู่ต่อได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าเช่า (มาตรา 12–13) การจ่ายรายเดือนช้าก็ไม่ได้ทำให้ทรัพย์หลุดทันที สิทธิไถ่อยู่จนถึงวันครบกำหนด
ส่วนที่ดินเกษตรกรรม นายทุนส่วนใหญ่ไม่รับ แต่ทักมาปรึกษาก่อนได้ที่ LINE @homeday ส่วนที่ดิน ส.ป.ก. และ ภ.บ.ท.5 ขายฝากไม่ได้ และการโอนให้ลูกก็มีระเบียบเฉพาะ ไม่ใช้ขั้นตอนเดียวกับโฉนด
อยากรู้ว่าที่ดินที่ได้รับโอนมา ใช้เป็นทุนได้เท่าไร? ทัก Homeday ก่อนตัดสินใจ
ส่งรูปโฉนด ที่ตั้ง และจำนวนเงินที่ต้องการมาที่ LINE @homeday ทีมงานจะประเมินเบื้องต้น แล้วเทียบให้ดูทั้งทางขายฝากและจำนอง พร้อมเงินที่ได้รับจริงหลังหักค่าใช้จ่าย
- รับบ้าน ทาวน์เฮาส์ คอนโด และที่ดินเปล่า ทั้งรับขายฝากที่ดินและรับจำนองที่ดิน
- ดอกเบี้ยไม่เกิน 15% ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด
- ทำสัญญากับนายทุนที่สำนักงานที่ดินเท่านั้น
- หากมีที่ดินเกษตรกรรม หรือที่ดิน ส.ป.ก. ทักมาปรึกษาก่อนที่ LINE @homeday
ปรึกษาฟรีที่ LINE @homeday ไม่มีข้อผูกมัด
ตัวละครและตัวเลขในบทความเป็นตัวอย่างสมมติ อัตราค่าธรรมเนียมและภาษีจริงให้ยึดตามที่สำนักงานที่ดินคำนวณในวันจดทะเบียน

















