ทรัพย์หลุดคือพ้นกำหนดไถ่แล้วไม่ได้ไถ่ ทำให้ทรัพย์เป็นของนายทุนเด็ดขาดโดยไม่ต้องฟ้องศาล แต่หลายเคสยังไม่จบ ถ้านายทุนไม่ได้แจ้งเป็นหนังสือก่อนครบกำหนด 3–6 เดือน ผู้ขายฝากไถ่ได้เพิ่มอีก 6 เดือน และถ้าคุณพยายามไถ่แล้วแต่นายทุนไม่รับเงิน ยังมีช่องทางวางทรัพย์เพื่อรักษาสิทธิ์
บทความนี้เล่าผ่าน คุณเอ เจ้าของบ้านที่เพิ่งรู้ว่าเลยวันครบกำหนดไปแล้ว กับ คุณเก้า นายทุนผู้รับซื้อฝาก พร้อมลำดับสิ่งที่ควรทำทันทีตั้งแต่วันแรกที่รู้ตัว
ขายฝากหลุดคืออะไร ต่างจากผิดนัดรายเดือนอย่างไร?
คนจำนวนมากเข้าใจว่าค้างจ่ายรายเดือนแล้วบ้านหลุด ซึ่งไม่ใช่ การผิดนัดจ่ายรายเดือนไม่ได้ทำให้ทรัพย์หลุดทันที สิทธิ์ไถ่ยังอยู่จนถึงวันครบกำหนดไถ่ตามสัญญา คำว่าหลุดจะเกิดเมื่อถึงวันครบกำหนดแล้วไม่ได้ไถ่ และไม่มีเหตุตามกฎหมายที่ขยายสิทธิ์ออกไป
| เหตุการณ์ | ทรัพย์หลุดไหม | ผลที่เกิด |
|---|---|---|
| ค้างจ่ายรายเดือน แต่ยังไม่ครบกำหนด | ไม่หลุด | นายทุนทวงถามได้ แต่สิทธิ์ไถ่ยังอยู่ |
| ครบกำหนด นายทุนแจ้งถูกต้อง แต่ไม่ได้ไถ่ | หลุด | เป็นของนายทุนเด็ดขาด |
| ครบกำหนด แต่นายทุนไม่แจ้งตามมาตรา 17 | ยังไม่หลุด | ไถ่ได้อีก 6 เดือน |
| ขอไถ่ทันเวลา แต่นายทุนไม่รับเงิน | รักษาสิทธิ์ได้ | วางทรัพย์ตามมาตรา 18 |
จำนองกับขายฝากต่างกันตรงนี้มาก จำนองต้องบอกกล่าวและฟ้องศาลก่อน ส่วนขายฝากกรรมสิทธิ์โอนไปตั้งแต่วันจดทะเบียน เมื่อหมดสิทธิ์ไถ่จึงจบโดยไม่ต้องฟ้อง ถ้าทำจำนองอยู่ อ่านบท
ขายฝากหลุดแล้วทำยังไง ต้องตรวจอะไรก่อน?
เรียงตามลำดับนี้ เพราะข้อแรก ๆ อาจทำให้คุณยังมีสิทธิ์ไถ่อยู่
1. สัญญาเข้า พ.ร.บ. 2562 หรือไม่
กฎหมายนี้ใช้เมื่อผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา และทรัพย์เป็นที่ดินเพื่อที่อยู่อาศัยหรือเกษตรกรรม ถ้าเข้าเงื่อนไข คุณมีสิทธิ์ตามมาตรา 17 และ 18 ถ้าไม่เข้า เช่น เป็นบริษัทหรือทรัพย์เชิงพาณิชย์ ต้องดู ป.พ.พ. และสัญญาเป็นหลัก
2. เคยได้รับจดหมายแจ้งกำหนดไถ่ไหม
มาตรา 17 ให้ผู้ซื้อฝากแจ้งก่อนวันครบกำหนดไม่น้อยกว่า 3 เดือนแต่ไม่เกิน 6 เดือน เป็นหนังสือส่งไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ พร้อมบอกวันไถ่ จำนวนสินไถ่ และแนบสำเนาสัญญา ถ้าไม่แจ้งหรือแจ้งไม่ครบ ผู้ขายฝากมีสิทธิ์ไถ่ได้ภายใน 6 เดือนนับจากวันครบกำหนดในสัญญา โดยจ่ายสินไถ่ตามจำนวนในสัญญา
ให้เปิดตู้จดหมายเก่า ถามคนที่อยู่บ้าน และขอดูหลักฐานการส่งจากนายทุน ถ้าได้รับจดหมายแต่ส่งช้าหรือเร็วกว่าช่วงเวลา หรือไม่มีสำเนาสัญญา ให้เก็บซองและเอกสารทั้งหมดไว้ แล้วปรึกษาทนายเร็วที่สุด
3. เคยขยายเวลาไว้ไหม
ดูว่ามีหนังสือขยายเวลาที่นายทุนลงชื่อ หรือจดทะเบียนไว้หรือไม่ วันครบกำหนดจริงอาจไม่ใช่วันเดิม ขั้นตอนการขอขยาย
4. ได้พยายามไถ่ภายในกำหนดไหม
ถ้ามีเงินพร้อมและติดต่อนายทุนแล้วแต่เขาหลบหรือไม่รับ มาตรา 18 ให้วางทรัพย์ที่สำนักงานวางทรัพย์หรือสำนักงานที่ดินได้ ภายใน 30 วันนับแต่วันถึงกำหนดไถ่ หรือวันที่เหตุขัดข้องสิ้นสุด ขั้นตอน
5. สินไถ่ถูกต้องไหม
ตรวจว่าสินไถ่ในสัญญาคิดส่วนเพิ่มไม่เกิน 15% ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด และเงินที่ได้รับจริงตรงกับที่เขียนไหม ถ้าสงสัยว่าราคาในสัญญาสูงกว่าเงินที่ได้จริง อ่าน และรีบปรึกษาทนาย
หลุดขายฝากแล้วยังไถ่คืนได้ไหม?
| สถานการณ์ | ไถ่ได้ไหม | ทำอะไร |
|---|---|---|
| นายทุนไม่แจ้งถูกต้อง และยังไม่พ้น 6 เดือน | ได้ | เตรียมเงินตามสัญญา แจ้งเป็นหนังสือ และไปไถ่ที่สำนักงานที่ดิน |
| นายทุนแจ้งถูกต้อง และพ้นกำหนดแล้ว | สิทธิ์ไถ่หมด | เจรจาขอซื้อคืน |
| พ้น 6 เดือนหลังวันครบกำหนดแล้ว | โดยหลักหมดสิทธิ์ | เจรจา หรือตรวจข้อต่อสู้กับทนาย |
การซื้อคืนหลังสิทธิ์ไถ่หมดเป็นการซื้อขายใหม่ นายทุนจะตั้งราคาเท่าไรก็ได้ และไม่อยู่ในเพดาน 15% จึงควรต่อรองโดยมีเอกสารชัดเจน
เรื่องของคุณเอ: รู้ตัวช้าไป 2 เดือน
คุณเอขายฝากบ้านที่ปทุมธานีกับคุณเก้า ราคาขายฝาก 1,500,000 บาท สัญญา 1 ปี สินไถ่ 1,725,000 บาท บ้านราคาตลาดราว 3,000,000 บาท คุณเอย้ายไปทำงานต่างจังหวัด ลืมวันครบกำหนด จนคุณเก้าโทรมาถามเรื่องย้ายออก
| เรื่องที่คุณเอตรวจ | ผล |
|---|---|
| สัญญาเข้า พ.ร.บ. 2562 | เข้า เพราะเป็นบุคคลธรรมดาและบ้านอยู่อาศัย |
| จดหมายแจ้งกำหนดไถ่ | ไม่เคยได้รับ และคุณเก้าไม่มีใบตอบรับ |
| เวลาที่เหลือ | พ้นกำหนดมา 2 เดือน เหลือสิทธิ์อีกราว 4 เดือน |
| ยอดที่ต้องจ่าย | 1,725,000 บาทตามจำนวนในสัญญา |
*เป็นการสมมติประเมินราคาเบื้องต้นเท่านั้น
คุณเอจึงแจ้งเป็นหนังสือว่าขอใช้สิทธิ์ไถ่ แล้วรีบหานายทุนรายใหม่มาปิดยอด ถ้ารออีกจนครบ 6 เดือน ส่วนต่างราคาบ้านเกือบ 1,300,000 บาทจะหายไปทั้งหมด เพราะขายฝากไม่มีการคืนส่วนเกินเหมือนการขายทอดตลาดในจำนอง
หลุดขายฝากแล้วต้องย้ายออกเมื่อไร นายทุนไล่เองได้ไหม?
เมื่อทรัพย์หลุดจริง นายทุนมีสิทธิ์ในฐานะเจ้าของ แต่ไม่ควรบังคับเอาเองด้วยการเปลี่ยนกุญแจ ขนของ หรือข่มขู่ ถ้าไม่ยอมออกจากบ้าน นายทุนต้องใช้ช่องทางฟ้องขับไล่และบังคับคดีตามกฎหมาย เรื่องนี้เป็นคดีแพ่ง ถ้ามีการข่มขู่หรือบุกรุก ให้เก็บหลักฐานและปรึกษาทนายหรือแจ้งเจ้าหน้าที่
อย่างไรก็ตาม การอยู่ต่อโดยไม่มีสิทธิ์อาจถูกเรียกค่าเสียหายได้ ถ้าสิทธิ์ไถ่หมดจริง การเจรจาขอเวลาย้ายหรือขอเช่าต่อเป็นทางที่เสียหายน้อยกว่า สิทธิ์การอยู่อาศัยระหว่างสัญญาตามมาตรา 12–13 ใช้ได้ถึงช่วงที่ยังมีสิทธิ์ไถ่เท่านั้น
ตรวจสอบของมีค่า เอกสาร และรายชื่อคนในทะเบียนบ้านด้วย เพราะเมื่อเจ้าของเปลี่ยน เรื่องทะเบียนบ้านอาจตามมา ถ้าทรัพย์เป็นคอนโด ให้เช็กค่าส่วนกลางและสิทธิ์เข้าอาคารกับนิติบุคคล ส่วนที่ดินเปล่า ให้ดูว่ามีการปลูกสร้างหรือให้เช่าบนที่ดินหรือไม่
หนี้ที่เหลือจะยังตามมาไหม?
โดยทั่วไป เมื่อทรัพย์หลุด คุณไม่ต้องจ่ายสินไถ่อีก เพราะทรัพย์เป็นของนายทุนแทน ไม่มีหนี้ส่วนขาดเหมือนเงินกู้ แต่อาจมีค่าเสียหายที่เกิดจากการอยู่ต่อโดยไม่มีสิทธิ์ หรือหนี้ตามข้อตกลงอื่นที่เซ็นไว้ต่างหาก จึงควรอ่านเอกสารประกอบทั้งหมด
ถ้ายังอยากรักษาบ้านหรือที่ดินไว้ ทัก Homeday คุยก่อนได้ ยังไม่ต้องตัดสินใจ
แค่ส่งรูปสัญญา วันครบกำหนด จดหมายที่ได้รับ และรูปโฉนดมาที่ LINE @homeday ทีมงานจะช่วยดูว่าทรัพย์ยังมีโอกาสหานายทุนรายใหม่มาไถ่ได้หรือไม่ วงเงินขึ้นกับผลประเมิน บางเคสถึง 60% และแจ้งให้คุณเห็นครบทั้งเงินที่ได้รับจริงและยอดที่ต้องไถ่คืน ส่วนข้อพิพาทเรื่องสิทธิ์ ควรปรึกษาทนายควบคู่
- รับบ้านพร้อมที่ดิน ทาวน์เฮาส์ คอนโด และที่ดินเปล่า
- ทำสัญญากับนายทุนโดยตรงที่สำนักงานที่ดินเท่านั้น
- มีทีมตามเรื่องให้ทุกขั้นตอน
- ที่ดินเกษตรกรรมและที่ดิน ส.ป.ก. ยังไม่รับพิจารณา
มีข้อสงสัยตรงไหน ถามทีมงานได้ที่ LINE @homeday ปรึกษาฟรี ไม่มีข้อผูกมัด

















