บทความ

นางสาวศุภมาส  อิศรภักดี  รัฐมนตรีว่าการปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม  (อว.) ร่วมเป็นเกียรติและแสดงความยินดีในพิธีลงนามความร่วมมือการขับเคลื่อนนโยบายเพื่ออุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (อว. for EV) อันจะนำไปสู่การขับเคลื่อนประเทศไทยเป็น EV HUB ที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ระหว่า

มนุษย์มีความสัมพันธ์กับพื้นที่อยู่อาศัยมาอย่างยาวนาน และความเชื่อเรื่องวิญญาณในบ้านเป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมที่พบได้ทั่วโลก วิญญาณบ้านไม่ใช่เพียงแค่เรื่องเล่าลึกลับ แต่เป็นการสะท้อนความรู้สึกผูกพันและความทรงจำที่มนุษย์มีต่อพื้นที่อยู่อาศัย รากเหง้าของความเชื่อ วัฒนธรรมต่างๆ ทั่วโลกต่างมีความเชื่อเกี่ยวกับวิญญาณในบ้านที่แตกต่างกันออกไป ในวัฒนธรรมไทย ความเชื่อเรื่องผีและวิญญาณมีความเก่าแก่และซับซ้อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ชนบทและชุมชนดั้งเดิม รูปแบบความเชื่อในวัฒนธรรมไทย ผีเรือนหรือผีประจำบ้าน: เชื่อว่าเป็นวิญญาณคุ้มครองบ้านเรือน พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ภายในบ้าน: มุมหิ้งพระหรือห้องนอนมักถูกให้ความเคารพพิเศษ พิธีกรรมการสร้างบ้าน: มีการทำพิธีขอขมาแผ่นดินและบวงสรวงก่อนเริ่มก่อสร้าง ความเชื่อในบริบทสากล แต่ละวัฒนธรรมมีมุมมองเฉพาะต่อวิญญาณในบ้าน บางวัฒนธรรมเชื่อว่าวิญญาณเป็นผู้คุ้มครอง บางวัฒนธรรมมองว่าเป็นพลังลึกลับที่ต้องระมัดระวัง ตัวอย่างความเชื่อในวัฒนธรรมอื่น ญี่ปุ่น: เชื่อในวิญญาณ “Kami” ที่สิงสถิตในบ้านและธรรมชาติ สก๊อตแลนด์: มีตำนานเรื่อง “Brownie” วิญญาณที่ช่วยดูแลบ้าน เม็กซิโก: วันวิญญาณ (Día de los Muertos) เป็นการระลึกถึงวิญญาณบรรพบุรุษ วิทยาศาสตร์กับความเชื่อ นักวิทยาศาสตร์มองความเชื่อเรื่องวิญญาณบ้านอย่างเป็นเหตุเป็นผล โดยอธิบายปรากฏการณ์ต่างๆ ผ่านหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ การอธิบายทางวิทยาศาสตร์ ปรากฏการณ์ทางจิตวิทยา: ความทรงจำและอารมณ์ผูกพันกับสถานที่ สภาพแวดล้อมทางกายภาพ: แสง เสียง และคลื่นแม่เหล็กกระทบประสาทสัมผัส อิทธิพลทางวัฒนธรรม: การถ่ายทอดความเชื่อจากรุ่นสู่รุ่น ความหมายเชิงจิตวิทยา ความเชื่อเรื่องวิญญาณบ้านสะท้อนความต้องการทางจิตวิทยาของมนุษย์ ทั้งความรู้สึกปลอดภัย การเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ส่วนตัว และความทรงจำ [...]

ผศ.ดร.วีรชัย  อาจหาญ  ผู้ว่าการ  สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วย ดร.พงศธร  ประภักรางกูล  รองผู้ว่าการวิจัยและพัฒนาด้านอุตสาหกรรมชีวภาพ ตรวจเยี่ยมการฝึกอบรมและสาธิตเครื่องอบดินและวัสดุปลูกให้แก่กลุ่มเกษตรกร ในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2568 ณ บ้านนาเกียรตินิยม  ต.สะแกโพรง อ.เมือง จ.บุรีรัมย์  ซึ่ง ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมเกษตรสร้างสรรค์ (ศนก.) วว. นำโดย ดร.รจนา  ตั้งกุลบริบูรณ์ ผอ.ศนก. และคณะวิจัย ดำเนินการฝึกอบรมฯ ทั้งนี้เครื่องอบดินและวัสดุปลูก เป็นนวัตกรรมถังผลิตไอน้ำร้อนแบบท่อจากการต้มน้ำด้วยก๊าซหุงต้ม สำหรับการอบแบบคลุมกอง (Sheet steaming) เพื่อทำลายศัตรูพืชในดินแปลงเพาะปลูกพืชหรือวัสดุปลูก โดยนำไปใช้อบหน้าดินแปลงเพาะปลูกในขนาดพื้นที่ 20 ตารางกิโลเมตรต่อชั่วโมง หรืออบวัสดุปลูก 1 ตัน/ชั่วโมง สามารถทำลายเชื้อราโรคพืช แมลงศัตรูและเมล็ดวัชพืช ที่ปนเปื้อนในดินหรือวัสดุได้อย่างมีประสิทธิภาพ  สำหรับกลุ่มเป้าหมายในการนำนวัตกรรมนี้ไปใช้ประโยชน์คือ กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน ผู้ปลูกพืชผักแบบยกแปลง ที่ประสบปัญหาเชื้อโรคพืชและ/หรือไส้เดือนฝอยสะสมในพื้นที่เพาะปลูก ปัจจุบันถังอบและกระบวนการอบดินถูกไปใช้ในแปลงผักอินทรีย์พื้นที่สูงภาคเหนือ ภายใต้การกำกับดูแลของ [...]

ปัจจุบันความต้องการผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมกำลังเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง  โดยเฉพาะในกลุ่มสารลดแรงตึงผิวที่ผลิตจากธรรมชาติ ซึ่งได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก เนื่องจากตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม หนึ่งในสารลดแรงตึงผิวชีวภาพที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรม คือ เมทิลเอสเทอร์ซัลโฟเนต (Methyl ester sulfonate : MES) ที่ผลิตจากน้ำมันพืช ซึ่งมีคุณสมบัติย่อยสลายได้ตามธรรมชาติและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงประสิทธิภาพการทำความสะอาดที่ดี โดยเมทิลเอสเทอร์ซัลโฟเนตที่ผลิตจากน้ำมันพืช สามารถใช้ทดแทนสารลดแรงตึงผิวที่ผลิตจากปิโตรเคมี ซึ่งย่อยสลายได้ยากและมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว ทั้งนี้ เมทิลเอสเทอร์ซัลโฟเนต เป็นสารลดแรงตึงผิวประจุลบที่ได้จากกระบวนการซัลโฟเนชัน ของเมทิลเอสเทอร์ที่มาจากน้ำมันพืชชนิดต่างๆ (เช่น น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว เป็นต้น) กับแก๊สซัลเฟอร์ไตรออกไซด์ (SO3) อย่างไรก็ตาม แก๊สซัลเฟอร์ไตรออกไซด์เป็นแก๊สที่มีความไวต่อปฏิกิริยาสูง เมื่อเกิดปฏิกิริยารุนแรงจะควบคุมปฏิกิริยาได้ยาก และส่งผลทำให้คุณภาพของเมทิลเอสเทอร์ซัลโฟเนตลดลง  นอกจากนั้นแก๊สซัลเฟอร์ไตรออกไซด์ยังมีฤทธิ์กัดกร่อนสูง หากมีการรั่วไหลจะมีอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจได้ อีกทั้งอุปกรณ์และเครื่องจักรที่ใช้ในกระบวนการยังมีต้นทุนสูง โดยเฉพาะในส่วนของระบบความปลอดภัยและการควบคุมการผลิต ดังนั้น กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมพลังงานสะอาดและสิ่งแวดล้อม (ศนพ.) สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.)  จึงดำเนิน โครงการวิจัยการผลิตสารลดแรงตึงผิวชีวภาพจากน้ำมันปาล์ม โดยได้รับทุนสนับสนุนวิจัยจาก สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (สวก.) ร่วมกับบริษัท สุขสมบูรณ์พัฒนาน้ำมันพืช จำกัด ซึ่งเป็นแนวทางหนึ่งในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีมูลค่าเพิ่มจากน้ำมันปาล์ม [...]

ดร.โศรดา วัลภา รองผู้ว่าการบริการอุตสาหกรรม สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วย

ผศ.ดร. วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กระทรวงอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการกำกับดูแลความเป็นกลาง เพื่อการรับรองระบบการจัดการคุณภาพผลิตภัณฑ์และบริการ สำนักรับรองระบบคุณภาพ ครั้งที่ 1/2568 การประชุมในครั้งนี้ เป็นการรายงานผลการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2567 รวมทั้งแผนและผลการดำเนินงานปีงบประมาณ 2568 ไตรมาสที่ 1 ในฐานะหน่วยรับรองที่ให้บริการตรวจประเมินและรับรองระบบการจัดการ ตรวจประเมินและรับรองคุณภาพผลิตภัณฑ์และบริการ และหน่วยทวนสอบคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร ตามมาตรฐาน ISO/IEC 17021-1, ISO 22003-1, ISO /IEC 17065 , ISO/IEC 17029 เพื่อคณะกรรมการฯ ได้รับทราบและพิจารณาให้ความเห็น ข้อเสนอแนะ สำหรับเป็นกรอบการดำเนินการในปีงบประมาณ 2568 ต่อไป โอกาสนี้ ดร. โศรดา วัลภา รองผู้ว่าการบริการอุตสาหกรรม ดร. นรีเทพ เกษแดงสกลวุฒิ รักษาการผู้อำนวยการสำนักรับรองระบบคุณภาพและผู้อำนวยการกองประเมินผลิตภัณฑ์และบริการ พร้อมด้วย ผู้แทนจากหน่วยงานต่างๆ อาทิ สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย [...]

กระทรวงการอุดมศึกษา  วิทยาศาสตร์  วิจัยและนวัตกรรม  (อว.)  มุ่งดำเนินงานตามนโยบายรัฐบาลและนโยบาย นางสาวศุภมาส  อิศรภักดี  รัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว.  คือ  “ขับเคลื่อน  อว.  เป็นกระทรวงเศรษฐกิจ  สามารถสร้างรายได้ให้กับประชาชนและประเทศโดยใช้ความรู้และนวัตกรรม  เป็นกระทรวงความหวังและเป็นที่พึ่งของประชาช

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ได้รับ 6 รางวัล จาก 3 ผลงานวิจัยนวัต

ผศ.ดร.วีรชัย  อาจหาญ  ผู้ว่าการ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วย ดร.จิตรา ชัยวิมล รองผู้ว่าการยุทธศาสตร์และจัดการนวัตกรรม ดร.พงศธร ประภักรางกูล รองผู้ว่าการวิจัยและพัฒนาด้านอุตสาหกรรมชีวภาพ ดร.ปิยะ ปานผู้มีทรัพย์ ผอ.สำนักยุทธศาสตร์วิสาหกิจ ดร.รจนา ตั้งกุลบริบูรณ์ ผอ.ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมเกษตรสร้างสรรค์ (ศนก.) ดร.บุณณนิดา โสดา  ผอ.กองวิเทศสัมพันธ์ และทีมนักวิจัย ศนก. เข้าร่วมการประชุมวิชาการ DOST-PCAARRD-TISTR Joint Conference on Innovative Solutions for Restoring and Sustaining Soil Health in the Philippines and Thailand  ระหว่างวันที่ 23–24 มิถุนายน 2568  ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์  ซึ่งเป็นหนึ่งในกิจกรรมภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือระหว่าง วว. [...]

นางสาวศุภมาส อิศรภักดี (ที่ 4 จากขวา) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ให้เกียรติกล่าวคำปาฐกถาในงาน ‘Dinner Talk’ เนื่องในวันสตรีสากล นำโดย นางสาวรุ้งเพชร ชิตานุวัตร์ (ที่ 2 จากขวา) ผู้อำนวยการกลุ่มโครงการภูมิภาคอาเซียน อินฟอร์มา มาร์เก็ตส์ ผู้จัดงาน ‘Food ingredients Asia Thailand และ Vitafoods Asia 2025’ พร้อมทัพผู้นำหญิงผู้มีบทบาทในอุตสาหกรรมอาหารและสุขภาพ ศ. (วิจัย) ดร.ชุติมา เอี่ยมโชติชวลิต (ที่ 4 จากซ้าย) ประธานคณะกรรมการบริหาร หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) และประธานกรรมการในคณะกรรมการนวัตกรรมแห่งชาติ, ดร.ศุภวรรณ ตีระรัตน์ (ที่ 3 จากซ้าย) ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร, รศ.ดร.ณัฏฐวี เนียมศิริ (ที่ 2 จากซ้าย) อาจารย์ประจำภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพ คณะวิทยาศาสตร์ [...]

นายมนตรี  แก้วดวง  ผู้อำนวยการ สถานีวิจัยลำตะคอง  หน่วยงานในสังกัด ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมเกษตรสร้างสรรค์  สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)  พร้อมด้วย ดร.พนิดา  เทพขุน  นักวิจัยอาวุโส   ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมพลังงานและสิ่งแวด

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์  วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์การบรรจุหีบห่อไทย (ศบท.) สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ประสบผลสำเร็จนำองค์ความรู้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม วิจัยพัฒนา “สารเคลือบผิวที่บริโภคได้ สำหรับยืดอายุผลไม้สดตัดแต่งพร้อมบริโภค” ช่วยให้ ผัก ผลไม้ คงความสดใหม่ได้นานขึ้น  ลดการเกิดเชื้อรา  การเน่าเสีย และการเปลี่ยนสีที่ไม่พึงประสงค์ ทำให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพดี ปลอดภัยต่อผู้บริโภค ผลไม้สดตัดแต่งพร้อมบริโภค (fresh-cut produce) เป็นผลไม้สดที่นำมาล้าง  คัดเลือกขนาด  ปอกเปลือก  ผ่าซีกเอาแกนหรือเมล็ดออก ตัดแต่ง  หั่นชิ้นและบรรจุในบรรจุภัณฑ์ จากนั้นจะนำไปวางจำหน่ายที่อุณหภูมิต่ำ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภค  โดยเฉพาะในสังคมเมืองใหญ่ที่ต้องการความสะดวกสบาย รวมถึงช่วยลดขั้นตอนของการจัดเตรียมอาหารได้ อย่างไรก็ตามผลไม้สดที่ผ่านการตัดแต่งนั้น มีโอกาสที่จะเกิดความเสียหายและเสื่อมเสียได้ง่าย ทั้งการเปลี่ยนแปลงด้านสรีรวิทยา องค์ประกอบทางเคมี กายภาพและทางด้านจุลินทรีย์   เนื่องจากผลไม้ตัดแต่งพร้อมบริโภคเป็นผลิตผลสดที่ผ่านกระบวนการการแปรรูปโดยเฉพาะการตัดหรือหั่น ซึ่งในสภาพดังกล่าวเซลล์หรือเนื้อเยื่อของพืชจะถูกทำลาย ทำให้ผลไม้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาที่รวดเร็วและมีอัตราสูงกว่าผลไม้ที่ยังไม่ผ่านการตัดแต่ง เช่น การหายใจ การผลิตเอธิลีน การเปลี่ยนแปลงทางเคมีอื่นๆ เช่นการเกิดสีน้ำตาล (Browning) และการปนเปื้อนของจุลินทรีย์   จึงทำให้ไม่เป็นที่ยอมรับของผู้บริโภคและมีอายุการเก็บรักษาสั้น   โดยปกติผลไม้สดพร้อมบริโภคจะมีอายุการวางจำหน่ายได้ไม่เกิน  7 วัน [...]