เคยรู้สึกหรือไม่ว่า แม้จะเรียนหรือทำงานมาตลอดทั้งวัน แต่ก่อนนอนกลับรู้สึกว่ายังทำได้ไม่พอ ความรู้สึกเช่นนี้อาจไม่ได้เกิดจากการบริหารเวลาไม่ดี หากแต่อาจเป็นสิ่งที่ทั่วโลกเริ่มเรียกว่า Time Anxiety หรือความวิตกกังวลเกี่ยวกับเวลา ความรู้สึกว่าทุกนาทีมีคุณค่า จนกลัวว่าจะใช้เวลาไม่คุ้มค่า ทำไม่ทัน หรือกำลังเดินช้ากว่าคนอื่น
คริส กีเยโบ (Chris Guillebeau) ผู้เขียนหนังสือ Time Anxiety อธิบายว่า ภาวะนี้แตกต่างจาก FOMO (Fear of Missing Out) เพราะไม่ได้เกิดจากการกลัวพลาดสิ่งที่คนอื่นกำลังทำ ณ ช่วงเวลาใดช่วงเวลาหนึ่ง แต่เกิดจากช่องว่างระหว่างชีวิตที่เป็นอยู่กับชีวิตที่คิดว่าควรจะเป็น ที่ตามหลอกหลอนทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ยิ่งคาดหวังกับตัวเองมากเท่าไร ความรู้สึกว่าเวลามีไม่พอก็ยิ่งรุนแรงขึ้น ปรากฏการณ์นี้กำลังเกิดขึ้นกับคนรุ่นใหม่ทั่วโลก ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และตลาดแรงงานที่แข่งขันสูงกว่าเดิม ภาพความสำเร็จบนสื่อสังคมออนไลน์ยิ่งทำให้หลายคนเผลอเปรียบเทียบความก้าวหน้าของตนเองกับผู้อื่น จนเกิดความรู้สึกว่าหากหยุดเพียงเล็กน้อย ก็อาจตามโลกไม่ทัน
ผลสำรวจของ Harmony Healthcare IT ในกลุ่มคนรุ่น Gen Z จำนวน 1,010 คนในสหรัฐอเมริกา พบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจส่วนใหญ่ระบุว่าความกังวลของตนมีสาเหตุสำคัญจากความไม่แน่นอนของอนาคต ทั้งด้านการศึกษา การเริ่มต้นอาชีพ และความมั่นคงในการทำงาน ซึ่งสอดคล้องกับผลสำรวจของ Deloitte ที่พบว่าคนรุ่น GenZ และ Millennials ในประเทศไทยจำนวนไม่น้อยรู้สึกเครียดหรือวิตกกังวลเป็นประจำ โดยปัจจัยสำคัญมาจากเรื่องการเงิน ภาระงานและความรู้สึกว่าไม่มีเวลามากพอในการใช้ชีวิตให้ประสบความสำเร็จตามที่คาดหวัง สะท้อนว่า Time Anxiety ไม่ใช่เพียงเรื่องของการบริหารเวลา แต่เป็นความรู้สึกว่าเวลากำลังถูกใช้ไปอย่างไม่มีคุณภาพ แม้กระทั่งในช่วงพักผ่อน
สำหรับนักศึกษา การสอบเข้ามหาวิทยาลัย การรักษาผลการเรียน การหาที่ฝึกงาน หรือการสมัครงานในองค์กรที่ใฝ่ฝัน ล้วนเป็นเป้าหมายสำคัญ แต่เมื่อทุกเป้าหมายถูกนำไปเปรียบเทียบกับความสำเร็จของคนรอบตัว ความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยก็อาจถูกตีความว่ากำลังเสียเวลา หรือกำลังเดินช้ากว่าคนอื่น ในประเทศไทยหลายมหาวิทยาลัยเริ่มให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาวะทางใจของนิสิตและนักศึกษามากขึ้น ผ่านศูนย์ให้คำปรึกษาและบริการด้านสุขภาพจิต อาทิ Chula Student Wellness ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย Thammasat Well-Being Center ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ MU Friends ของมหาวิทยาลัยมหิดล CMU Mental Health Center ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ KU Happy Place Center ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สะท้อนว่าการขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญไม่ใช่สัญญาณของความอ่อนแอ แต่เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพใจและการเตรียมความพร้อมเพื่อรับมือกับความกดดันของโลกยุคใหม่
อย่างไรก็ตาม การรับมือกับ Time Anxiety ไม่ได้เกิดจากการบริหารเวลาให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการลด "ความไม่แน่นอน" ที่อยู่ในใจ เพราะหลายครั้ง สิ่งที่ทำให้คนรุ่นใหม่วิตกกังวลไม่ใช่การมีเวลาน้อย หากคือการไม่แน่ใจว่าตนเองกำลังเดินไปในทิศทางที่ถูกต้องหรือไม่ ด้วยเหตุนี้ การได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงตั้งแต่ยังเป็นนักศึกษา จึงเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ช่วยสร้างความมั่นใจในการก้าวสู่โลกการทำงาน “เคทีซี” หรือ บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) จึงดำเนินโครงการสหกิจศึกษา “KTC COOP” เพื่อเปิดโอกาสให้นักศึกษาชั้นปีที่ 3-4 ได้เรียนรู้จากการทำงานจริง ควบคู่กับการทำงานในองค์กรที่ส่งเสริม Coaching Culture หรือวัฒนธรรมการโค้ช ซึ่งเชื่อว่าศักยภาพของแต่ละคนจะเติบโตได้ดีที่สุด เมื่อได้รับโอกาสในการคิด วิเคราะห์ และค้นหาคำตอบด้วยตนเอง ผ่านกระบวนการตั้งคำถาม การรับฟัง และการสะท้อนความคิด มากกว่าการบอกคำตอบสำเร็จรูป
นางสาวชนิกานต์ กำเนิด อดีตนักศึกษาฝึกงานจากคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้สำเร็จการศึกษาด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง และผู้เข้าร่วมโครงการ KTC COOP รุ่นที่ 5 กล่าวว่า “แม้จะมีพื้นฐานด้านภาษาและการสื่อสาร แต่ก่อนเรียนจบยังไม่มั่นใจว่าความรู้ที่มีจะต่อยอดสู่งานประชาสัมพันธ์ได้จริงหรือไม่ การได้ฝึกงานกับทีมประชาสัมพันธ์ของเคทีซีทำให้ค้นพบว่า งานประชาสัมพันธ์ไม่ได้อาศัยเพียงทักษะการใช้ภาษา หากยังต้องเข้าใจธุรกิจ วิเคราะห์ประเด็นข่าวและสื่อสารให้เหมาะสมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่หลากหลาย ขณะเดียวกันการได้รับการโค้ชจากโค้ชภายในเคทีซี ทำให้ได้ทบทวนความกังวล มองเห็นศักยภาพของตนเอง และค่อยๆ สร้างความมั่นใจผ่านการตั้งคำถาม และการสะท้อนความคิดมากกว่าการรอรับคำตอบจากผู้อื่น” จากเดิมที่ไม่แน่ใจว่าจะก้าวเข้าสู่โลกการทำงานอย่างไร วันนี้เธอได้รับการบรรจุเป็นพนักงานประจำของเคทีซีและมีผลงานโดดเด่น สะท้อนว่าการเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้จากการลงมือทำจริง ควบคู่กับการพัฒนาศักยภาพผ่านวัฒนธรรมการโค้ชสามารถเปลี่ยนความกังวลให้กลายเป็นความมั่นใจในการก้าวสู่โลกการทำงานได้
ในโลกที่ทุกอย่างเปลี่ยนแปลงเร็วกว่าที่เคย การเตรียมคนรุ่นใหม่อาจไม่ใช่การทำให้ทุกคนเดินเร็วขึ้น แต่คือการสร้างความพร้อมให้สามารถก้าวต่อไปได้อย่างมั่นใจ เพราะเมื่อคนมีประสบการณ์ ได้เรียนรู้จากการลงมือทำ และมีคนคอยโค้ชให้ค้นพบศักยภาพของตนเอง ความไม่แน่นอนก็จะค่อยๆ ลดลง และ Time Anxiety ก็อาจไม่ใช่แรงกดดันที่ต้องแบกรับเพียงลำพังอีกต่อไป
