การตั้งท้องในสัตว์เลี้ยงเป็นช่วงเวลาสำคัญที่เจ้าของต้องให้การดูแลเป็นพิเศษ บทความนี้จะแนะนำขั้นตอนการตั้งท้องในสัตว์เลี้ยงตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงการคลอด พร้อมวิธีการดูแลที่ถูกต้อง
สัญญาณการเป็นสัดและการผสมพันธุ์
สัตว์เลี้ยงแต่ละชนิดมีช่วงเวลาเป็นสัดที่แตกต่างกัน โดยสุนัขจะเป็นสัดประมาณปีละ 2 ครั้ง ในขณะที่แมวอาจเป็นสัดได้ถึง 4-5 ครั้งต่อปี สัญญาณที่บ่งบอกว่าสัตว์เลี้ยงกำลังเป็นสัด ได้แก่:
• การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม เช่น กระวนกระวาย ร้องเสียงดัง
• อวัยวะเพศบวมและมีน้ำเมือกใส
• ชอบถูตัวกับสิ่งของหรือพื้น
• มีเลือดออกเล็กน้อย (ในสุนัข)
การผสมพันธุ์ควรทำในช่วงที่สัตว์เลี้ยงพร้อมที่สุด ซึ่งมักเป็นวันที่ 10-14 ของการเป็นสัด ควรเลือกคู่ผสมที่มีสุขภาพแข็งแรง และได้รับการตรวจโรคมาแล้ว
การวินิจฉัยการตั้งท้อง
หลังการผสมพันธุ์ 3-4 สัปดาห์ สามารถพาสัตว์เลี้ยงไปตรวจการตั้งท้องได้ที่สัตวแพทย์ วิธีการตรวจมีหลายแบบ:
1. การอัลตราซาวด์: เห็นภาพลูกสัตว์และการเต้นของหัวใจ
2. การตรวจเลือด: วัดระดับฮอร์โมนการตั้งท้อง
3. การคลำท้อง: สัตวแพทย์จะคลำหาลูกสัตว์ในท้อง
การเปลี่ยนแปลงระหว่างตั้งท้อง
ระยะเวลาตั้งท้องในสุนัขประมาณ 63 วัน ส่วนแมวประมาณ 65 วัน ในระหว่างนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง:
การเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย
• น้ำหนักเพิ่มขึ้น 20-50%
• ท้องขยายใหญ่ขึ้น
• เต้านมขยายและเริ่มมีน้ำนม
• กินอาหารมากขึ้น
• อาจมีอาการแพ้ท้องในช่วงแรก
การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม
• ง่วงนอนมากขึ้น
• อารมณ์อ่อนไหว
• ต้องการความเอาใจใส่มากขึ้น
• เริ่มหาที่เงียบๆ เพื่อเตรียมคลอด
การดูแลระหว่างตั้งท้อง
อาหารและโภชนาการ
• ให้อาหารคุณภาพดีสำหรับสัตว์ท้อง
• เพิ่มปริมาณอาหาร 20-40%
• ให้วิตามินและแร่ธาตุเสริมตามคำแนะนำสัตวแพทย์
• มีน้ำสะอาดให้ตลอดเวลา
การออกกำลังกาย
• ลดการออกกำลังกายหนักๆ
• เดินเบาๆ วันละ 10-15 นาที
• หลีกเลี่ยงการกระโดดหรือวิ่งเร็ว
การพักผ่อน
• จัดที่นอนนุ่มๆ ในที่เงียบสงบ
• หลีกเลี่ยงความเครียด
• ให้พักผ่อนมากๆ
การเตรียมตัวก่อนคลอด
สัญญาณใกล้คลอด
• อุณหภูมิร่างกายลดลง 1-2 องศา
• ไม่กินอาหาร
• กระวนกระวาย
• เลียท้องและอวัยวะเพศบ่อยๆ
• มีน้ำเมือกใสออกมา
การเตรียมสถานที่คลอด
• กล่องคลอดขนาดพอเหมาะ
• ผ้าสะอาดหลายผืน
• ที่อบอุ่นและเงียบสงบ
• อุปกรณ์ทำความสะอาด
การคลอดและการดูแลหลังคลอด
ขั้นตอนการคลอด
1. ระยะเจ็บท้อง: 6-12 ชั่วโมง
2. ระยะคลอด: 10-30 นาทีต่อลูก
3. ระยะขับรก: 5-15 นาทีหลังคลอดลูกแต่ละตัว
การดูแลแม่หลังคลอด
• ให้อาหารพลังงานสูง
• ดูแลความสะอาด
• สังเกตอาการผิดปกติ
• พาตรวจสุขภาพหลังคลอด
การดูแลลูกแรกเกิด
• ตรวจการหายใจและการดูดนม
• รักษาความอบอุ่น
• ชั่งน้ำหนักทุกวัน
• สังเกตพัฒนาการ
เมื่อไรควรปรึกษาสัตวแพทย์
ควรพบสัตวแพทย์ทันทีเมื่อพบอาการต่อไปนี้:
• ไข้สูง
• เลือดออกผิดปกติ
• ไม่มีการเคลื่อนไหวของลูก
• เจ็บท้องนานเกิน 24 ชั่วโมง
• คลอดยาก
สรุป
การตั้งท้องในสัตว์เลี้ยงเป็นช่วงเวลาพิเศษที่ต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด การเข้าใจขั้นตอนและการเปลี่ยนแปลงต่างๆ จะช่วยให้เจ้าของสามารถดูแลสัตว์เลี้ยงได้อย่างเหมาะสม และเตรียมพร้อมสำหรับการคลอด การปรึกษาสัตวแพทย์อย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้แน่ใจว่าการตั้งท้องดำเนินไปอย่างปลอดภัย
#สัตว์เลี้ยง #สาระ #การตั้งท้อง #สุนัขท้อง #แมวท้อง #การคลอด #การดูแลสัตว์เลี้ยง #สัตวแพทย์ #การเลี้ยงสัตว์ #โภชนาการสัตว์ #สุขภาพสัตว์
