บทความ

ในยุคที่มลภาวะทางอากาศกลายเป็นปัญหาสำคัญ ไม่เพียงแต่ภายนอกอาคารเท่านั้น แต่ภายในบ้านของเราเองก็มีมลพิษสะสมอยู่มากมาย ทั้งจากเฟอร์นิเจอร์ สีทาบ้าน ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด และสารเคมีต่างๆ ที่ระเหยปะปนในอากาศที่เราหายใจ การปลูกต้นไม้ในบ้านจึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะนอกจากจะช่วยเพิ่มความสวยงามแล้ว ยังมีคุณสมบัติในการฟอกอากาศและดูดซับสารพิษได้อีกด้วย มาดูกันว่ามีพืชชนิดใดบ้างที่ช่วยทำให้อากาศในบ้านของเราบริสุทธิ์ขึ้นได้ พืชฟอกอากาศทำงานได้อย่างไร? พืชมีกระบวนการทางธรรมชาติที่เรียกว่า “ไฟโตรีมีดิเอชัน” (Phytoremediation) ซึ่งเป็นกระบวนการที่พืชใช้ในการกำจัดสารพิษออกจากสิ่งแวดล้อม พืชสามารถฟอกอากาศได้ผ่านหลายวิธี ได้แก่ การดูดซับ การเจือจาง การตกตะกอน และการกรอง นอกจากนี้ พืชยังมีกระบวนการสังเคราะห์แสงที่ช่วยดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์และปล่อยออกซิเจนออกมา ทำให้อากาศสดชื่นขึ้น การศึกษาที่มีชื่อเสียงโดยองค์การนาซ่าในช่วงปลายทศวรรษ 1980 ได้ค้นพบว่าพืชหลายชนิดสามารถดูดซับสารพิษในอากาศได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ใช่เพียงแค่ใบเท่านั้นที่ทำหน้าที่นี้ แต่ทั้งระบบของพืช ทั้งราก ดิน และจุลินทรีย์ในดินปลูก ล้วนมีส่วนช่วยในการย่อยสลายสารมลพิษ 10 พืชที่ช่วยดูดซับสารพิษและฟอกอากาศในบ้าน 1. แววมยุรา (Wishbone Flower) แววมยุรา หรือเทอราเนีย (Torenia fournieri) เป็นไม้ล้มลุกที่มีดอกสวยงามหลากสี เช่น แดง ชมพู และม่วง นอกจากความสวยงามแล้ว แววมยุรายังมีคุณสมบัติในการรักษาความชุ่มชื้นในอากาศและช่วยดูดซับสารพิษต่างๆ ได้ดี การดูแลก็ไม่ยาก เพียงปลูกในดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำได้ดี [...]

สารพิษที่แอบแฝงในบ้านของเราจริงหรือ? บ้านสมัยใหม่อาจดูสะอาดและปลอดภัย แต่ความจริงแล้วเต็มไปด้วยสารเคมีอันตรายที่มองไม่เห็น สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย หรือที่เรียกว่า VOCs สามารถคิดเป็น 90% ของมลพิษอากาศภายในอาคาร สารเหล่านี้มาจากเฟอร์นิเจอร์ สีทาบ้าน วัสดุก่อสร้าง และแม้แต่พรมในบ้านของเรา สารพิษหลักที่พบในบ้านได้แก่ ฟอร์มาลดีไฮด์จากไม้อัดและเฟอร์นิเจอร์ เบนซีนจากพลาสติกและหมึกพิมพ์ ไตรคลอโรเอทธิลีนจากสีทาบ้าน และไซลีนจากแผ่นไม้แปรรูป การสัมผัสสารเหล่านี้เป็นเวลานานอาจทำให้เกิดอาการปวดหัว เวียนศีรษะ ระคายเคืองตา และระบบทางเดินหายใจ การศึกษาของ NASA เปิดเผยความสามารถของพืช การศึกษาที่มีชื่อเสียงของ NASA ในปี 1989 พบว่าพืชในบ้านสามารถกำจัดสารพิษจากอากาศได้ โดยเฉพาะในพื้นที่ปิดที่มีการหมุนเวียนอากาศน้อย การทดลองใช้ห้องปิดผนึกจากกระจกใสและปล่อยสารเคมีอันตรายเข้าไป จากนั้นวัดประสิทธิภาพการกำจัดของพืชภายใน 24 ชั่วโมง ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าพืชหลายชนิดสามารถลดความเข้มข้นของสารพิษได้มากถึง 90% โดยเฉพาะพืชสกุลฟิโลเดนดรอนที่แสดงประสิทธิภาพสูงในการกำจัดฟอร์มาลดีไฮด์และต้นแอลเวร่าที่มีประสิทธิภาพในการขจัดฟอร์มาลดีไฮด์ในความเข้มข้นต่ำ กลไกการทำงานของพืชในการกรองอากาศ พืชกรองอากาศผ่านกระบวนการที่เรียกว่า “ไฟโตรีมีดิเอชัน” ซึ่งทำงานผ่านหลายวิธี ได้แก่ การดูดซึม การเจือจาง การตกตะกอน และการกรอง ใบพืชดูดซึมโมเลกุลในอากาศผ่านปากใบ ซึ่งเป็นอุปกรณ์หลักในกระบวนการดูดซึมและกรอง สิ่งที่น่าสนใจคือ ระบบรากและดินหรือตัวกลางการปลูกมีบทบาทสำคัญในการดูดซับสารมลพิษมากกว่าตัวพืชเอง ชุมชนจุลินทรีย์รอบระบบรากช่วยดูดซับและย่อยสลายสารพิษ นอกจากนี้ พืชยังช่วยเพิ่มความชื้นในอากาศให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสมต่อสุขภาพมนุษย์ ข้อจำกัดของการใช้พืชกรองอากาศ [...]