บทความ

เปลี่ยนอาคารให้เป็นเครื่องกรองอากาศของเมือง! ม.ธรรมศาสตร์ แนะ 3 เทคนิคทางสถาปัตย์ จัดสร้างอาคารอย่างไรให้ปลอดภัยจากฝุ่น PM 2.5 พร้อมพาดูต้นแบบสถาปัตยกรรม ช่วยสู้วิกฤตและปิดแก็ปมลพิษทางอากาศ ฝุ่น PM 2.5 เป็นวิกฤติด้านสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุขที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพกายและใจของประชาชน โดยเฉพาะในเขตเมืองใหญ่ที่เต็มไปด้วยแหล่งกำเนิดมลพิษมากมาย ขณะที่มาตรการควบคุมฝุ่น เช่น การลดการใช้รถยนต์หรือการควบคุมโรงงานอุตสาหกรรมอาจต้องใช้เวลาและการปรับตัวในระยะยาว ซึ่งยังไม่ทันกับการแก้ปัญหาและลดข้อกังวลให้กับทุกภาคส่วนได้ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในฐานะสถาบันที่มุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างรอบด้าน จะพาไปเจาะลึกแนวทางที่ช่วยสร้างเกราะคุ้มฝุ่นและสร้างความมั่นใจการดำเนินชีวิตในระยะยาวได้ โดยเป็นมุมมองเชิงสถาปัตยกรรม “โครงสร้างอาคารอัจฉริยะ” จาก ผศ. ดร.จิฐิพร วงศ์วัชรไพบูลย์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง ม.ธรรมศาสตร์ ที่จะมากระตุ้นและกระตุกแนวคิดการออกแบบทางสถาปัตย์ในไทยให้ดีและรักษ์โลกกว่าที่เคย สถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบโครงสร้างที่ดีมีบทบาทสำคัญในการช่วยกรองฝุ่นละออง ผศ. ดร.จิฐิพร กล่าวว่า การออกแบบอาคารที่สามารถช่วยบรรเทาผลกระทบจากฝุ่นเป็นแนวทางสำคัญที่สถาปนิกและวิศวกรควรให้ความสำคัญ และหนึ่งในหลักการเชิงโครงสร้างที่ช่วยลดปริมาณฝุ่นในอากาศคือการควบคุมอุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ในอาคาร โดยพบว่าไอน้ำในอากาศในปริมาณที่สูงจะช่วยลดการลอยตัวของฝุ่นละออง และอุณหภูมิที่ต่ำลงเล็กน้อยจะช่วยให้ฝุ่นตกตะกอนได้เร็วขึ้น ดังนั้น การออกแบบที่สามารถรักษาสมดุลของอุณหภูมิและความชื้นจะเป็นปัจจัยที่ช่วยลดฝุ่นละอองภายในอาคารได้ การออกแบบฟาซาด (Façade) หรือเปลือกอาคารเป็นเกราะแรกที่ช่วยกรองฝุ่นละอองและลดการกระจายของมลพิษทางอากาศได้ ซึ่งฟาซาดที่โปร่งและสามารถระบายอากาศได้ดีจะช่วยป้องกันไม่ให้ฝุ่นสะสมในพื้นที่อาคารมากเกินไป นอกจากนี้ ฟาซาดอาคารแบบกรองฝุ่น (Breathable Facade) ใช้ผนังที่มีโครงสร้างโปร่งและวัสดุกรองฝุ่นเพื่อดักจับฝุ่นละอองก่อนเข้าสู่ภายใน  เช่น การใช้วัสดุกรองอากาศแบบละเอียด หรือการติดตั้งแผงกั้นฝุ่นที่มีประสิทธิภาพ จะช่วยลดปริมาณฝุ่นที่เข้าสู่พื้นที่ภายในได้อย่างมีประสิทธิภาพเช่นกัน “การออกแบบระบบกรองอากาศอาคาร [...]

ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กที่มีปริมาณสูงจนเกินค่ามาตรฐาน โดยเฉพาะเขตภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยที่มักเกิดในช่วงเดือนมกราคม –เมษายนของทุกปี การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยโดยโรงไฟฟ้าแม่เมาะ จับมือนักวิจัย สวทช. โดยนาโนเทค พัฒนาระบบตรวจวัดและจำแนกแหล่งกำเนิด PM2.5 สืบหาต้นตอฝุ่น PM2.5 ในจังหวัดลำปาง พร้อมแอปพลิเคชันแสดงผลค่า PM2.5 แบบจำแนกสัดส่วนของแหล่งกำเนิด และดัชนีคุณภาพอากาศแบบ Real Time ปูทางสู่ฐานข้อมูลเพื่อบริหารจัดการลดการเกิดฝุ่นละอองในสิ่งแวดล้อม และแนะมาตรการป้องกันและแก้ไขการเกิดฝุ่น PM2.5 ได้ในอนาคต ดร. รุ่งโรจน์ เมาลานนท์ ทีมวิจัยวิศวกรรมกระบวนการและระบบตรวจติดตาม กลุ่มวิจัยวัสดุตอบสนองและเซ็นเซอร์ระดับนาโน ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กล่าวว่า โครงการวิจัย เรื่อง “การพัฒนาระบบจำแนกตรวจติดตามฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และมลภาวะทางอากาศ” เป็นโจทย์จากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยโดยโรงไฟฟ้าแม่เมาะ ที่ต้องการศึกษาแหล่งกำเนิดหลักของฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่รอบโรงไฟฟ้าแม่เมาะ จึงต่อยอด “E-nose” หรือ “จมูกอิเล็กทรอนิกส์”สู่ “ระบบต้นแบบสำหรับตรวจวัดและจำแนก PM2.5 ที่สามารถจำแนกตรวจติดตามฝุ่นละอองขนาดเล็กและมลภาวะทางอากาศ” ระบบจำแนกตรวจติดตามฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และมลภาวะทางอากาศนี้ อาศัยหลักการวิเคราะห์ทางด้านวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบัติการ เพื่อศึกษาองค์ประกอบในฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน [...]

การมีระบบฟอกอากาศส่วนกลางที่มีประสิทธิภาพเป็นหัวใจสำคัญของการอยู่อาศัยในอาคารชุดสมัยใหม่ ระบบนี้ไม่เพียงแต่ช่วยทำความสะอาดอากาศ แต่ยังส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้พักอาศัย การตรวจสอบระบบฟอกอากาศอย่างมีประสิทธิภาพจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ทุกคนควรให้ความสนใจ การทำความเข้าใจระบบฟอกอากาศส่วนกลาง ระบบฟอกอากาศส่วนกลางเป็นเทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อกรองและทำความสะอาดอากาศภายในอาคารชุด โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อกำจัดมลพิษ ฝุ่นละออง และสารก่อภูมิแพ้ต่างๆ ระบบนี้ทำงานโดยการดึงอากาศเข้าสู่ระบบกรอง ผ่านตัวกรองหลายชั้นที่มีประสิทธิภาพสูง ก่อนจะกระจายอากาศสะอาดไปยังพื้นที่ส่วนกลางของอาคาร องค์ประกอบหลักของระบบฟอกอากาศ ระบบดูดอากาศ: เป็นจุดเริ่มต้นของการทำความสะอาดอากาศ โดยดึงอากาศจากพื้นที่ต่างๆ เข้าสู่ระบบ ชุดกรองอากาศ: ประกอบด้วยตัวกรองหลายชั้น เช่น ตัวกรองขนาดใหญ่ (Pre-filter) กำจัดฝุ่นละอองขนาดใหญ่ ตัวกรอง HEPA (High-Efficiency Particulate Air Filter) กรองอนุภาคขนาดเล็กถึง 0.3 ไมครอน ตัวกรองคาร์บอนกำจัดกลิ่นและสารเคมี ระบบพัดลมและการกระจายอากาศ: ทำหน้าที่ส่งอากาศสะอาดไปยังพื้นที่ต่างๆ ภายในอาคาร วิธีตรวจสอบประสิทธิภาพระบบฟอกอากาศ 1. การตรวจสอบทางกายภาพ ตรวจสอบตัวกรอง: สังเกตสภาพของตัวกรอง หากมีความสกปรกมาก มีฝุ่นสะสมหนาแน่น หรือมีสีเปลี่ยนไป แสดงว่าจำเป็นต้องเปลี่ยนตัวกรอง ตรวจสอบการอุดตัน: สังเกตรอยแน่นหรือรอยอุดตันของช่องลม ซึ่งอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงาน 2. การประเมินคุณภาพอากาศ ใช้เครื่องวัดคุณภาพอากาศ: เครื่องมือวัดฝุ่น PM 2.5 และสารปนเปื้อนต่างๆ [...]